siberbilgi - BİLGİSAYAR İLE İLGİLİ PRATİK BİLGİLER

SSD Bilgisayarı Hızlandırır Mı

Mon, 29 Dec 2014 21:36:49 +0000

Bilgisayar nasıl hızlandırılır? İlk aklımıza gelen yeni bir daha yüksek bellek eklemek. Bunu yapabilirsiniz bellek zaten çok pahalı bir şey değilidir. Ama bellek yükseltmek bilgisayar açılış hızınıza etki etmeyecektir. Bir sürü farklı şeyin hızını değiştirmeyecektir.

Peki işlemciyi değiştirmeye kalksak?

Sizin işlemcinizden daha iyi bir işlemci arayacaksınız. Kullandığınız bilgisayarın soğutucu ünitesi yeni aldığımız yüksek işlemciyi kaldıracak mı kaldırmayacak mı garantisi yok, ek olarak o işlemcilerin 6 yıllık işlemci olduğu halde uçuk fiyatlar istiyorlar. Sonuçta derdimizi yeni bir işlemcide çözmeyecektir. Tamam biraz hızlanabilir tabi ki ama bu her durumda gerçekleşmeyecektir. Mantıklı bir seçim değildir.

Aklımıza gelen bir diğer seçenek ise ekran kartı. Ekran kartı teoride değişiyor ama pratikte yükseltebileni görmedim. Çünkü mx lerin bir sürü alt standartları var uydurmak oldukça güçtür. Uysa bile soğutucusu uymuyor. Bu çözümde mantıksız geliyor.

Bir diğer senenek ise disk. Evet en kolay değiştirebileceğimiz donamım disktir. Ve işin en güzel tarafı herşeyi etkileyen şey disktir. İşte diski ssd ile değiştirmek bence eski bilgisayarınız için en mantıklı, en doğru çözümdür. Ek olarak bu içinde her türlü mekanik disk olan laptoplar için geçerlidir.

Yalnız çok eski laptoların diski SATA deği İDE disklerdir. Şimdi bunlara İDE SSD bulabiliriz. Çünkü ilk SSD’ler İDE di biliyorsunuz. Bunları arayıpta takmak mantıksız geliyor bana. Hem değmez onların işlemcileri düşük. Ama diskiniz SATA ise SSD size en güzel çözümdür. Diskiniz SATA1 se yazma oranı 128 mg SATA2 ise 280 mg civarında kalacaktır.

ssd Disk Nasıl Takılır

Şunu kafaya takmamak gerek. Şimdi 520 mg yazma potansiyelim var ama bunun 150 mg kullanıyorum. Ferrarim var ama 70 km hızı geçemiyorum gibi bir durum söz konusu. Yalnız ileride alacağınız süper bir laptopunuza yeni aldığınız ssd diskinizi takabilirsiniz.

Ben kendi bilgisayarımda etkisini görmek için bir adet Kingston HyperX 3K SSD 120 GB satın aldım. Kutunun içeriği aşağıda ki resim gibidir. Mavi levha masa üstü bilgisayarlar için paket içine daihil edilmiş. Laptoplar için bu kızağı kullanmayacağız. Ayrıca paket içerisinde bir adet kullanma klavuzu ve bir adet sticker bulunmaktadır.

HyperX 3K SSD’nin özeliiklerine gelecek olur isek; 555MB/s okuma hızı, 510MB/s de yazma hızı vardır. Standartlarına göre yüksek bir disk. Daha ucuz almak isterseniz ssd kingston v300 serisinden alabilirsiniz.

sd diskinizi kendiniz çok basit bir şekilde takabilirsiniz. Bunun videolarını youtube de bulabilirsiniz. SSD diskimizi bilgisayarımıza taktıktan sonra bir kaç ufak test yaptık. Bilgisayarımıza windows 8.1.1 yükledik. SSD ve eski diskimize ne kadar sürelerde yüklendiğini hesapladık. SSD disk taktığımız bilgisayarımıza windows 8 tam olarak 7 dakika 10 saniye sürdü. Mekanik disk, pc kendi diskine yüklediğimiz windows 8, 14 dakika sürdü.

Mekanik sabit diskten SSD diske geçerseniz ne kazanacağınızı görmek istedik ve tamamen aynı sistem üzerinde mekanik sabit diskteki işletim sisteminin birebir kopyasını SSD ye aktarıp açılış sürelerini hesapladık. SSD 19 saniyede masa üstünü tamamen açıyor. Mekanik sabit disk üzerine kurduğumuz sistem ise diz üstü bilgisayarımızı 40 saniyede açmaktadır ki bu değer sistem kullanıldıkça hantallaşacaktır.

Windows disk puanı mekanik diskte 3.5 puandı, ssd disk taktığımızda 7.5 puan oldu. 2 kattan fazla arttı. Bu oran sizlerin sisteminde daha yüksek bir sonuç verebilir. Birde çok kullandığım programlardan autocad 2013 versiyonunun açılış sürelerini hesapladım. Mekanik diskte kurulu olan sistemde 30 saniye sürüyordu. SSD diske yüklü olan sistemde ise sadece 7 saniye Fark ortada. Daha fazla teste gerek olmadığını düşünüyorum.

kaynak:muhendisbeyinler.net

Sessiz laptop için 5 aşama

Thu, 14 Nov 2013 21:10:56 +0000

Dizüstü bilgisayarınızın gürültüsünden şikayetçiyseniz bu 5 aşamayı uygulayın ve rahatlayın…

Dizüstü bilgisayarlar masaüstü bilgisayarlar kadar akıcı bir performans sunamasalar da, sundukları hareket imkanı ve pil ömrü ile artık günlük hayatın bir parçası oldular.Bununla beraber dizüstü bilgisayarlar, masaüstü bilgisayarlara göre daha sessiz oldukları için tercih ediliyorlar. Ancak bazıları zaman içerisinde çok ses çıkartmaya başlayabiliyor. Ama merak etmeyin, çözüm var!

Bir dizüstü soğutucusu satın alın!
Dizüstü bilgisayarınızdan rahatsız edici bir gürültü geliyorsa, bunun sebebi elbette fanın oldukça hızlı çalışmasıdır.Dizüstü bilgisayarı sessizleştirmenin en iyi yolu onları serin tutmaktır. İşte bu yüzden bir dizüstü bilgisayar soğutucusu almak, oldukça yararlı bir çözümdür.

Daha sessiz, daha serin, daha hızlı…Çalışan uygulama sayısını azaltınEğer normal şartlarda daha sessiz çalışmasını istiyorsanız o sayısız açık uygulamayı kapatın. Sadece üzerinde çalıştığınız, az sayıda uygulama açık kalsın. Gereksiz uygulamaları kapatarak hem sessiz, hem serin çalışan bir dizüstüne kavuşun.Microsoft’un System Configuration Utility’sini kullanarak Windows ile başlayan uygulamaları ayarlayabilir ve dizüstünüze sessizliğin yanında hız kazandırabilirsiniz.

Temizlik
Dizüstü bilgisayarınızı açıp fanları temizleyebilirsiniz. Basınçlı hava, tornavida ve dikkat ile oldukça kolay bir işlem. Fana yapışan kirler için kuru bir dişfırçası kullanabilirsiniz. Ancak temizlikten önce garantinizin iptal olmayacağından emin olun.

Yazılımsal çözümlerYazılım kurunSpeedFan kurarak fanları takip edebilir, kısabilir, hızlandırabilir ya da kapatabilirsiniz. Yeter ki dizüstü bilgisayarınızın yanmasına sebep vermeyin!Hafif işletim sistemi
Windows Vista gibi ağır bir işletim sistemi yerinde Windows 7 kurup kullanabilirsiniz.Eğer daha da hafifini istiyorsanız Ubuntu kullanabilirsiniz. Linux üzerinde daha az uygulama aktif olarak çalışacaktır. Anti-virüs ve firewall uygulamalarını kullanmanızı tavsiye ediyoruz ancak bunları kullanmama seçeneğiniz de var.

Laptop u uzun süre kullanabilmek için pratik öneriler

Sat, 12 Oct 2013 11:28:22 +0000

Laptop kullanırken dikkat edilmesi gerekenlerYüksek paralarla aldığımız laptopumuzu doğru bir şekilde kullanıyor muyuz? İlk aldığımız günkü gibi temiz ve performansı yerinde mi?

Dizüztü bilgisayarları uzun ömürlü kullanmak istiyorsak dikkat etmemiz gereken önemli hususlar var. Alt başlıklar halinde bunları anlatacağım. Böylece satın aldığımız laptopumuzu uzun yıllar perforanslı bir şekilde kullanabileceğiz.
Sigara İçilen Ortamlardan Uzak Durun

Dizüztü bilgisayarımızı zorunlu kalmadıkça sigara içilen toplu ortamlarda kullanmayın. Eğer sigara içiyorsak sigarayı dizüstü bilgisayarınızın yanında içmeyin. Sigara dumanı ve oluşturacağı kurum tabakası laptop fanına yapışır. Yapışan bu pislikler bir süre sonra fan pervanelerinin dönmesini zorlaştırır ve gürültüye neden olur. Fan gürültüsünün önemli nedenlerinden biridir.
Oyun Oynamak İçin Klavye Kullanın

Dizüstü bilgisayarlar oyun amacı ile yapılmamıştır. Her ne kadar piyasada oyun canavarı sloganı ile laptoplar satılsa da bu amaç için kullanmak bilgisayarı yıpratır. Laptopların klavyeleri hassastır. Fifa, Call of Duty, Age of Empire,Nfs gibi oyunlar belli tuşların kullanımını arttırır. Örneğin Fifa oynarken

A-S-D-W-E tuşlarını çok kullanırız. Bu tuşlara devamlı ve sert basmalar altlarındaki pilastiği yıpratır. Zaten bastığınızda da farklı bir ses çıktığını duyacaksınız. Laptop klavyeleri hassas ve narin oldukları için oyun amaçlı kullanmamak gerekir.Laptoplar oyun oynama amaçlı bilgisayarlar değildir. Rahatça oyun oynamak için masaüstü bir pc tercih etmek en doğrusudur. Bu anlatklarıma rağmen oyun oynamak istiyorsak usb klavye veya oyun kolu satın almak en mantıklısıdır.
Devamlı Fişi Prizde Tutmayın

Laptop bataryanız dolduktan sonra şarj kablosunu çıkartın. Takılı iken kullanmaya devam ederseniz batarya sürekli doldur-boşalt yapacaktır. Bir süre sonra pil ömrününün 2-3 saatlerden 1-1.5 saatlere kadar düştüğünü göreceksiniz. Bu nedenle pil dolar dolmaz şarjı fişten çekelim ve bitene kadar takmayalım. Bu kural cep telefonları için de geçerlidir. Onlarda da batarya tamamen bitmeden doldurmak veya ara ara şarja takmak batarya ömrünü azaltır.
Bataryadaki enerji seviyesinin %5 in altına düşmesine izin vermeyiniz. Notebookunuzdaki güç seçenekleri ayarlarından kritik şarj seviyesini düzenleyebilirsiniz. Batarya enerji seviyesi %0 mertebesine indiğinde, pillerin ilk şarjı alması güçleşmekte ve ayrıca enerjisinin asla kesilmemesi gereken batarya iç devresi bozulabilmektedir. Bu durumda pil hücreleri sağlam olsa bile batarya sağlıklı bir şekilde çalışmayacaktır.Kaynak: http://www.enkisa.com/notebook-bataryasi...-8357.html

Temizlemeyi Unutmayın

Laptopunuzu zaman zaman özel temizlik araçları ile temizleyin. Ekranınızı fiber bir bezle rahatça temizleyebilirsiniz. Kasa , kapak bölgelerini de özel sıvı temizleyicieri bez üzerine sıkıp yavaşça ovalayarak temizleyebilirsiniz. sık sık temizleme yüzeyde biriken tozların aralıklardan sızıp iç bölgelere gitmesini de engelleyecektir.
Ekranınız Çizilmesin

Bilgisayarla beraber verilen tül ve pamuklu olarak yapılmış ekran başlıklarını da yıpranana kadar kullanmak doğru olur. Ekranın veya kapağın çizilmesini önlemiş oluruz. Özellikle ekran çizilmemesi için plastik bir ekran koruyucu ile gelir. Mümkünse bunu çıkarmadan kullanalım.
Fanın Çevresine Dikkat Edin

Laptop fanları genelde sol veya arka kısımda olur. Bilgisayarınızı kullanırken fanın önünü kapatacak neslerin yanına koymayın. Fan ısısını verirken önü kapalı olduğu takdirde verdiği ısının bir kısmını alacak ve soğutmak için daha fazla güç harcayacaktır. Bu durum anlık pil ömrünüzü de azaltacaktır. Dizüztü bilgisayarınızın soğumakta zorlanması çalışma esnasında da fark edilebilir. Ayrıca havalandırma kanalları iyi düşünülmemiş laptoplarda ekran yüzeyi de ısınmaktadır.
İşlemci olarak AMD bilgisayarlarda ısınma daha fazla görülebilir. Bunu en fazla oyun oynarken veya grafiksel ağır işlerde hissedersiniz.
Power Düğmesine Basarak Kapatmayın

Eğer laptopunuz geç kapanıyorsa hızlı kapanması için kapama tuşuna basılı tutarak kapatmayın. Sorun genellikle yazılımsaldır. Aniden kesintiler veri kaybı ve çökmelere neden olabilmektedir.
Laptop kullanımı ile ilgili farklı kaynakları da incelemenizi tavsiye ederim:
Genel olarak bu noktalara dikkat edersek uzun süre kullanabileceğimiz bir laptopumuz olmuş olur. İyi kullanımlar…

raid yapma, nedir, ne değildir, yapımı pratik anlatım

Fri, 21 Sep 2012 19:46:06 +0000

raid yapma, nedir, ne değildir, yapımı pratik anlatım

Raid'in 0; 1; 0+1; 10 vs vs... diye giden seçenekleri mevcut; ama burada biz kullancıların özellikle dikkatini çekenin raid 0 olduğunu düşünürsek öncelikli olarak raid0'dan bahsetmek daha iyi olcak gibi..Raid 0, bilgisayarımızın en büyük darboğazı haline gelen harddisklerimizden aldığımız performansı artırmaya yarıyor diyebiliriz.. Teknik terimlere ve işin teorisine çok da girmeden "faydaları" ve "nasıl kurulduğu" hakkında ufak tefek bilgi vermeye çalışacağım...

raid 0 ve raid 1'i karşılaştırırsak sırasıyla "hız" ve "güvenlik" kelimelerini yakıştırabiliriz bu terimlere.. Burada da bir şeyden kazanç sağlarken birşeylerden ödün veriyoruz.. Fizikteki yol ve kuvvet gibi neyse..
• Raid 0 kurduğunuzda verilerinizin güvenliği tehlikeye giriyor..
• Raid 1 ise tamamen güvenlik isteyen kullanıcılar için..
• İkisinde de en az 2 disk kullanmanız gerekiyor..

Raid 0'ı baz alarak anlatmaya çalışayım.. Raid 0'da iki harddiskiniz "tek" hdd gibi gözüküyor sisteminizde. Bunun nedeni; iki harddisk'in tek harddisk gibi konfigüre edilmesi; aynı anda çalışması.. Yani alacağınız performansta artış yaşayacağınız anlamına geliyor.. Ama tabi veri güvenliğinin de bir miktar tehlikeye girmesi demek bu bahsettiğimiz gibi.. Ufak bir örnekle açıklamaya çalışalım.

Örneğin imzamdaki gibi (2 adet 120 GB Samsung SATA2) harddiskiniz var diyelim.. Raid kurduğunuz zaman C sürücünüz 120+120=240 GB gözükecektir.. (Normalde 211 GB ama 1024kb|1000kb olayına girmeden teorisini veriyorum) 240 GB'lık bu harddiskleriniz de artık anakartlarda bütünleşik olarak gelmeye başlayan raid kontrolcüleri tarafından yönetilecekler...

Veri yazma işlemi de şu şekilde oluyor.. Örneğin s-e-r-h-a-t kelimesini diske yazacaksınız.. 1. diskinize "s-r-a" harfleri; 2.diskinize de "e-h-t" harfleri yazılıyor.. Haliyle okuma esnasında da, teorik olarak her harfin 1 saniye de hdd'den okunduğunu düşünürsek 6 saniyede alınacak veri; 3 saniye içerisinde kotarılmış oluyor 2 harddisk sayesinde..
İşin veri güvenliği kısmı ise tam olarak burada başlıyor.. Harddisklerinizden birisinde bir hata meydana gelirse (örneğin 2.disk bozulursa); 1. diskinizde yer alan "s-r-a" harfleri tek başına bir anlam ifade etmeyeceğinden bilgilerinize sonsuza kadar elveda diyebilirsiniz..

Bunlar zaten sitelerde, dergilerde okunup bilinen şeyler diyerekten lafı fazla uzatmıyorum..İntel'in Matrix Storage Manager'i ve Silicon Image'in raid kontrolcüsü gibi raid kotrolcüleri var anakartlarda.. Yapılan testlerde Intel Matrix Storage'in raid konusunda daha başarılı olduğu gözüküyor. (Bazı anakartlarda ikisi de sunuluyor.. İstediğinizi kullanabiliyorsunuz.. Ben de ikisi de vardı fakat Matrix'i kullandım ben) Ayrıca not olarak belirtmekte fayda var; intel'in çipsetleri nForce çipsetlere göre raid'de daha başarılı.. Özellikle i955X ve i945 serisi.. sırf bu yüzden anakart seçimini değiştirecek birini tanıyorm [ben ]

Şimdi ise kurulum aşamasına geçelim...
Raid kurmak için harddisklerinizi anakartlarınızda bağlamak için farklı işaretlemeler yapılmış olması muhtemeldir sata girişlerinizde..Örnek olarak yine anakartımı göstereyim... Raid kurulumu yapılacağı zaman anakart üzerinde bulunan kırmızı slotlara takıyorum ben.Bu slotlar anakartta "boot disk" slotları olarak belirlenen slotlar.. Raid kurulumu yapmak için disklerinizi buraya taktıktan sonra bios'dan bir kaç ayar yapacağız onlara da değineceğim... isterseniz data disk slotlarına yedek amacıyla kullanmak isteyeceğiniz harddisklerinizi takabilirsiniz.

Disklerimizi taktıktan sonra bir adet raid açılış disketine ihtiyacımız olacak.. bunu anakartınızla verilen cd içerisinde bulunan yazılım ile yaratabilirsiniz.. Fakat yaratırken hangi kontrolcüyü (matrix/silicon) ve kaç bitlik işletim sistemini kullanacağnızı dikkatli ve doğru bir şekilde seçin..(32/64 bit windows gibi)

NOT:Bazı anakartlarda bu diskete ihtiyacınız olmayabilir.. Bunun için lütfen anakartınızın kitapçığını referans olarak kullanın.. (Üretici gibi yazdım yaa he he)
Fakat ne kadar diskete ihtiyacınız olmasa da raid kurarken (ben post ekranında CTRL+I'ya basarak raid menüsüne girebiliyorum örneğin); windows kurulumunda gerekli sürücü için disket gerekecektir..

Bağlantıları doğru olarak yaptığınızı ve PC'nizde donanım'a bağlı bir arıza bulunmadığını varsayarak gücümüzü verip bios'a giriyoruz.. IDE konfigürasyonlarının yapıldığı menünden disklerimizi "Raid" olarak ayarlıyoruz... (bende Configure SATA as>>>Raid şeklinde) bu ayarı yaptıkan sonra "Onboard Sata Bootrom" u "Enabled" yapıyoruz.. Raid kurulumu fiziksel olarak ve bios'dan tamamlandıktan sonra "Bootable" olarak raid kümemizi seçebileceğiz..

Disketimizi takıyoruz ve karşımıza bir menü çıkıyor..(Intel Matrix Storage Manager için)
Menüde
1-Create raid volume
2-Delete raid volume
3-Reset Disks to Non-Raid
4-Exit

İlk Menü Resim

**(Menü resimlerini netten buldum; benim konfigürasyonumla bağlantısı yoktur)

Gayet anlaşılır bir menü olduğunu düşünüyorum (az çok ingilizceniz varsa) ve 1 nolu seçeneği seçiyoruz..
Disk/volume information kısmında da bağlı harddisklerimiz gözükmekte.. Daha sonra farklı bir menüye geliyoruz burada da

-Name
-Raid Level
-Disks
-Stripe Size
-Capacity

alt menüleri yer almakta..

• Name'e; sınırlamalara uyarak kafanıza göre bir isim veriyorsunuz..
• Raid Level olarak (Stripe/Şeritleme) raid0'ı seçiyorsunuz..
• Disks menüsünden raid 0 yapmak istediğiniz diskleri belirliyorsunuz.. İkiden çok aynı harddisk bağlı ise sisteminize; seçerken çok dikkatli olun..
• Stripe Size kısmını ise partition boyutu olarak tanımlayabiliriz..NTFS'in standart 4kb 'lık bir bölümleme ile geldiğini düşünürsek 16 KB veya 32 KB iyi bir seçim olabilir.. Multimedia öğelerle çok uğraşan kişilerseniz (ki zaten bu raid0 kurma mantığınızın temelidir ) stripe boyutunu artırmanız tavsiye edilir.. en çok 128 kb'lık bir boyut belrileyebilirsiniz.. Ben 128'lik kullanyorum.. 16kb'lık ile arasında dağlar kadar fark olduğu söylenemez. Kişisel tercih meselesi.. Zor gelmezse size en uygun değeri kendinizin bulması en makul çözümdür. (Haklısınız uğraştırır biraz.. )
• Capacity kısmı zaten sizin yerinize genelde olabilecek en büyük boyut olarak belirleniyor.. İki diskinizin toplam boyutu bir boyut ise o şekilde kalsın ellemeyin...

Tüm bunları yaptıktan sonra emin misiniz vs vs diye soracak.. Bu adımlara kadar gelen birisinin emin olmaması düşünülemez diyoruz ve "Y" yi seçiyoruz karşımıza çıkan soruda..

Ana menüye döndüğünde "exit" diyip çıkıyorsunuz arayüzden.. Daha sonra bios'dan bootable olarak disk kümemizi seçiyoruz, gerekli boot ayarlarını kendiniz yapıyorsunuz diye farzediyorum... .. Sp2'li bir windowsCD'si öneriyorum; Raid desteğiyle ServicePack1 sorun çıkartabiliyordu okuduğum kadarıyla.. CDrom'dan boot ettikten sonra raid için hazırlamış olduğumuz disketi içeri sokuyoruz ve "SCSI veya raid aygıtı yüklemek için F6'ya basın" ekranında F6'ya basıyoruz.. Disketimizin olduğunu söylüyor ve gerekli dosyaları burada almasını sağlıyoruz.. (Uygun sürücüyü seçiyoruz disketimiz içinden // mümkünse ve destekleniyorsa anakartınız tarafından en yüksek versiyonlusunu.. Onun da "ICH7R" olması lazım ben bu yazıyı hazırlarken) Sonrası ise zaten bildiğiniz windows kurulumu... Dikkat etmeniz gereken aklıma gelen bazı noktalar var; onları da şu şekilde toplayalım..

DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER:

1-Anakartınız'ın hangi raid arayüzünü desteklediğine emin olun.. Anakartlar şu anda SATA/SATA2 raid modlarını desteklemekteler.. IDE raid yapabileceğiniz anakartlar da var.. Hatta bazı anakartlar bu iki arayüzle de ayrı ayrı raid yapmanızı sağlayan ek özellikler içeriyorar.. Size uygun raid modunu anakartınızın kitapçığından veya üreticinizin sitesinden öğrenebilirsiniz..

2-Anakartınızın raid denetçisini kullanmak istemiyorsanız veya böyle birşey yoksa PCI yapıdaki raid kartlarını kullanabilirsiniz.. "Promise" , "Highpoint" gibi firmaların kaliteli kartları olduğun duymuştum.. Kendim kullanmadım; ama stabil ve performanslı olduğu söyleniyordu..
Windows'u kullanarak yazılımsal olarak da raid yapabilirsiniz fakat sağlam bir işlemci gücü harcar ve performans konusunda da endişeliyim.. Ama artık bir standart haline gelmeye başlayan raid denetçilerinden dolayı konunun bu kısmına girmemize gerek yok diye düşünüyorum..

3-Harddisklerimizde artık S.M.A.R.T.(Self Monitoring Analysis and Reporting Technology) özelliği var.. Yani bir tür erken uyarı sistemi. Harddiskinizdeki olası problemleri önceden izleyip analiz ederek sizi veri kaybı yaşayabileceğiniz konusunda uyarıyor.. Eski forumda bu tarz bir hatayla karşılaşmıştım ve çözmek için de çok uğraşmıştım.. Ama sonradan diskin arızalı olduğunu anlamıştık ve değiştirmişlerdi.. Yani demek istediğim; S.M.A.R.T. olaylarını dikkate alın!! Kesinlikle.. (Bunun için Intel Matrix Storage Manager programını kullanabilirsiniz; programı intel'in sitesinden temin edebiliyorsunuz; yüklenirken raid kontrolcüleri için son sürücüleri de kuruyor)

Raid 0 kurduktan sonra, raid kümesi dahilindeki her diskin smart olayını ayrı ayrı görüntülemeniz mümkün olmayabilir.. Sorunun kaynağını bulmak için kümeyi bozmanız ve teker teker denetlemeniz muhtemel..Bilginize..

4-Aşağıdaki sistemler raid kümesini desteklememektedir..Kurmadan önce emin olun..
- MS-DOS
- Windows 3.1
- Windows NT 3.51
- Windows 95
- Windows 98
- Windows Millennium Edition (Me)
- Windows NT 4.0
- Windows 2000 Datacenter Server

5-Özellikle Raid 0 kurarken harddisklerinizin aynı marka ve aynı model olmalarına stabilite açısından dikkat edin.. Eğer farklı kapasitelerde diskler kullanacaksanız düşük kapasite olanınki geçerli olacaktır unutmayın!..

6-Disklerinizdeki bilgileri her zaman düzenli olarak yedekleyin...Raid 0 kurmak; verilerinizin pamuk ipliğine bağlı olmasıdır bir bakıma

7-Raid 0 kümesindeki disklerinizi kesinlikle sökmeyin; bir tanesini söküp güç düğmesine bastığınızda boot atmeyecektir.. Zira, sisteminizi kapatıp tekrar veri kablonuzu takmanız da bundan sonra bir işe yaramaz.. Verileriz uçmuş olur..Yani illa ki windows esnasında bir arıza ya da bozulma gerekmiyor... (Denedim çıkartmayın , hoş olmuyor )
Mümkünse kasanızın içine, sizden farklı birisinin açabilme ihtimaline karşı bir not iliştirin.. "Bu bilgisayarda raid 0 disk kümesi kullanılmaktadır; sistem yöneticinize sormadan kesinlikle harddisklerin veri ve güç kablolarını çıkartmayın, yerlerini değiştirmeyin" gibi.. Kendinizle gurur duyabilirsiniz

8-Sisteminizde iki harddisk de çalışacağından (bende 3 ve disk sayısı daha da artabilir sizlerde)soğutmayı iyi sağlayın..Harddisklerin fazla ısınmaları pek iyi değil.. Bu şekilde kolay arızalanmalarına sebebiyet verebilirsiniz..

9-Boot süresinde bir miktar uzama fakat windows'un hazır hale gelişinde gözle görülür bir artma yaşayabilirsiniz.. Özellikle oyunların bölüm arası yüklemelerinde hızlanma belirginleşiyor.. Ben Samsung'larım ile HDTach programında yaptığım testleri koyuyorum referans açısından.. (Ama her programın testine güvenmeyin.. Abartı yüksek sonuçlar çıkartabilirler sentetik testler olduğundan... "Herkesin kendi testini yapması daha dorğudur elbet" diyorum tekrardan)

10-Diskinizi, bildiğim kadarıyla "C:" "D:" "E:" diye ayırımıyorsunuz normal tek bir diskte yaptığınız gibi.. Yani yedekleme amaçlı olarak başka bir disk kullanmak zorunda kalıyorsunuz.. 120 GB'lık diskleri raid olarak bağlayıp da 200 küsür GB'lık devasa bir C: sürücüsü kullanmak istemeyenler olabilir..Bu noktaya da dikkat etmekte fayda var..

TESTLER:

Burst Speed'den ziyade; Avarage Read speed değerlerine dikkat edin.. Okuma sırasında geçerli değerler o değerlerdir..

Samsung SATA2 ; tek halde...

Western Digital 2500 KS 250 GB (SATA2) ; tek halde...

Samsung SATA2_Raid0 halde bağlı 16 KB'lık küme boyutuyla.

...Ve tüm bunlara değer mi? (raid 0 kimin için?) Sonuç:

Deli gibi oyun oynuyorsanız ve loadinglerde beklemekten sıkıldıysanız... Photoshop ; AutoCAD; 3DSMax gibi çizim programlarıyla uğraşıyorsanız; fiziksel ram'iniz yetersiz kalıyorsa sık sık sanal belleğe başvuruyorsa windows'unuz; video düzenleme ve ses işleme gibi programlarla uğraşıyorsanız; kısaca bir multimedia canavarı iseniz ve bilgisayarınızın harddiskle işi çok oluyorsa RAID 0 tam size göre!.. (VERİLERİNİZİ DÜZENLİ YEDEKLEMEK ŞARTIYLA)

Ama ancak teoride mümkün olan 2 katlık bir hız artışı beklemeyin.. Özellikle rastgele erişim sürelerinde ve istenilen dosyaya ulaşımda normal değerlerden biraz daha düşük (kötü anlamda düşük) değerlerle karşılaşabiliyorsunuz.. Bunun da; verinin hdd'den talep etmeden önce ve erişim sırasında, anakart üzerindeki güney köprüsünden (raid kontrolcünün burada olması lazım ) bir işleme dahil edilmesinin neden olduğunu düşünüyorum.. Ama önemsenecek boyutlarda değil... Farkedemiyorsunuz... Zaten testlerde herşey açık.. Raid 0 kullanan birisi, bence bir daha raid 0'sız çok acı çeker gibi geliyor..

Okuduğunuz için teşekkür eder ve faydalı bir yazı olduğunu ümit ederim..
Saygılar...

O.Serhat KARABACAK

nvidia'nın denetçisine sahip olanlar Raid0 kurmak isterlerse, bu döküman, işlerine yarayabilir. (HumBaba'ya teşekkürler..)

nVIDIA RAID-0 (Striping) Kurulumu ve
Raid Sürücülerinin XP Kurulum CD sine Entegre Edilmesi

http://www.geocities.com/hum_baba/nVidia_Raid0.pdf

alıntıdır.

HDD (harddisk) hakkında pratik ve detaylı bilgiler sorunlar ve çözümler

Thu, 06 Sep 2012 20:56:45 +0000

HDD (harddisk) hakkında pratik ve detaylı bilgiler sorunlar ve çözümler

Harddiskler'in yapıları ve hdD sistemleri, sorunları üzerine değineceğim. Umarım yine faydalı bir paylaşım olur.

Öncelikli olarak temel HDD mekanizmalarından biraz bahsedeyim.

Mekanik bütün HDD'ler okuma/yazma kafalarının bulunduğu kollar ve mekanik plakalardan oluşmaktadır. Bu mekanik HDD'lerin ve sistemdeki en büyük dezavantajı oluşturmasına neden olan yapıdır. Çünkü sistemin en yavaş temel donanım parçası HDD'dir. HDD üzerinde plakalar yer alır, bu plakaların her bölgesini ''SEKTÖR'' ( Bölge ) adı verilen birimler oluşturmaktadır.

Plakaların üzeri manyetik bir alana etki eden malzeme ile üretilmiştir. ( Alüminyum ) Kollar üzerinde yer alan kafalar bu plakların üzerinde hareket eder. ( Döner, ileri, geri vb. hareketleri yapmalarını sağlar. ) Ve okuma/yazma işlemleri gerçekleşmiş olur. Her zaman okuma hızı, yazma hızından yüksektir.

Bu plakaların dönüş hızıda okuma/yazma hızına etki eden bir diğer faktördür. Plakalar ne kadar hızlı dönerse o kadar hızlı okuma/yazma işlemi gerçekleşecektir. 15000 RPM değerinde HDD'ler dahi yer almaktadır. Ancak genel olarak mekanik HDD'lerin Green ( Depolama ) versiyonları 5400 RPM'dir. Performansa yönelik diğer seriler ise 7200 RPM'dir. Piyasada en çok bu niteliklerde HDD'ler bulunmaktadır.

Alüminyum plakalar ile o kollar arasındaki mesafe kıldan incedir. Bu sebeple herhangi bir fiziksel müdahale, voltaj dalgalanması HDD'nin zarar görmesine neden olabilir. Bu sebeple hiçbir şekilde HDD'nin içerisine müdahale edilmemelidir, içerisinde basınçlı hava ile dengede kalmaktadır. Açıldığı takdirde geçmiş olsun. Yine söylüyorum, disk tamamen bozulmadığı sürece kesinlikle herhangi bir vida vb. bir darbeye maruz kalmamalıdır. Dengeyi sağlayan içerisinde yer alan çok küçük bir hava filtresi yer almaktadır. Bir toz tanesi işini bitirmek için yeterlidir, HDD'nin. Ayrıca bu Okuma/yazma kafaları bu mesafeyi indirdiği takdirde, veri depoloma ( Yoğunluk ) disk üzerinde artacaktır. En çok disk üzerinde yer alan sektör adı altındaki yapılar bu esnada zarar görür. Format atarken, veri yazdırırken elektrik kesilmesi ya da sistem donması durumunda bu yüzden HDD'ler zarar görmektedir.

Veriler, flux adı altındaki yapılarda saklanmaktadır. Manyetik nokta (1) ve nemanyetik olan (0) noktalar tarafından işlenmektedir. ( Kodlama yöntemleri mevcuttur, RLL ve PRML gibi disk kapasitesi arttırıldığında bu kodlama yöntemleride bir o kadar artması gerekir. ) Yazılım dünyasına meraklı üyelerimiz varsa, zaten bunun ne olduğunu biliyorlarlardır. Sürekli bir dönüşüm içerisindedir, veriler bu dönüşüme ise ''flux reversal'' denir.

Birçok mekanik disk ( yenileri ); bobin teknolojisine haizdir. Ve bu motor mekanizması ile kullanılmaktadır. Plaka üzerinde adeta bir veri ağ haritası barındırır. Mekanik disklerdeki en önemli yapılardan biri ''Geometri''dir. Üç temel yapıdan oluşur;

Silindir; silindir yapısı en basitinden CD/DVD'ler üzerinde de yer almaktadır. Daire şeklindeki diskin veri yazılımına başlandığı şerite ise track denmektedir. Tüm plakalarda bu silindir ve trackleri yer almaktadır.

Sektör; Plaka üzerinde yer alan en küçük yapıya denir, 2 track arasında kalan kısımdır.

Kafalar; okuma/yazma işlemini gerçekleştiren yapılardır. Birden fazla plaka olduğu için her plakanın alt ve üstünde ikişer plaka yer almaktadır.
Sabit diskler birkaç basamaktan oluşur, en büyük terimsel yanlışlar burada oluşur.
ATA ve SCSI bunları oluşturmaktadır. Artık SSD ( Solid State Disk ) teknolojisi tüm bu basamakları gelecekte yok edecektir.

ATA; PATA, SATA, e-SATA yapıları tarafından oluşturulur.

PATA; paralele ATA'dır. ATA 1-8'e kadar kullanılmaktadır.

SATA; heralde en çok kullanılan mekanik HDD ATA arayüzüdür. Serial ATA anlamını taşır. Forumda da hep gözüme çarpar, genelde konuyu saptırmamak için söylemem ancak İDE ile SATA'yı farklı bir arayüz ve yapı olduğunu zanneden birçok üye vardır. Hâlbuki SATA bir IDE'dir. Yine aynı şekilde PATA'da bir IDE kategorisine dahildir.

IDE ( Integrated Drive Electronics ); iki farklı veri alışveriş tekniği mevcuttur. Bunlar eski teknolojiye dayanır. PIO ve DMA'dır.

ATA-1

PIO 0; 3.3 Mb/s DMA 0; 2.1 Mb/s

PIO 1; 5.3 Mb/s DMA 1; 4.2 Mb/s

PIO 2; 8.3 Mb/s DMA 2; 8.3 Mb/s

BIOS üzerinden yapılandırılmaktadır.
ATA sürücülerdeki en büyük problem ''Master'', ''Slave'' sorunlarıdır. Bir kurtulamadık desek yerindedir, şu problemden. Konu açmadan önce üyelerimizin ''Master'' ve ''Slave'' kavramlarının sorunları için konuları incelemesi gerekir.

Tek bir kablo üzerinde yer aldığı için anakartta ''Master'' ve ''Slave'' olarak tanımlanacaktır. İki ''Master'' bileşen ya da iki ''Slave'' sürücüyü hiçbir şekilde tanıtamazsınız, illa ki biri patlak verir. Hatta ikisini dahi görmeyebilir. HDD üzerindeki Jumper ile bu kolayca çözülebilir. Her HDD'nin üzerinde üretici firmaların atadığı Jumper pinleri vardır. HDD'nin kullanım kılavuzuna göre bu ayarlamalar yapılmalıdır. Ya da üretici firmanın sitesinden yapılmalıdır. Tüm IDE sürücüler için bu değişimler gereklidir. SATA II bir diski SATA I anakarta takarsanız yine Jumper ayarlaması yapılmalıdır. Ancak SATA III bir diski SATA II bir anakarta bağlarsanız sorun oluşturmayabilir.

Başlıca HDD firmaları; Western Digital, Samsung, Seagate, Maxtor'dur.

ATA-2'de disk boyutu, ATA-1'e göre 504 Mb'tan 8.2 Gb'a çıkmıştır. ATAPI teknolojisi, ayrıca ATA-2 ile gelmiştir. Ve harici aygıtların sistemle iletişimi kurulabilmiştir. Aslında ATA-1 BIOS kaynaklı 504 Mb desteklemekteydi, gerçek veri saklama kapasitesi 130 ~Gb 'tır.

ATA-3; bir devrim niteliğindedir. Çünkü S.M.A.R.T kavramı bu teknoloji ile gelmiştir, bizim disk hakkındaki verileri görmemiz, sorunları tespit etmemiz bu sayede gerçekleşir. Yoksa forumda her konu açan arkadaşın soruları bir yığıntı oluştururdu. Bu sayede 3.Parti yazılımlarla diskin ne zaman bozulacağını, disk hakkında kaç saat çalışmış, badsektör vb. kavramları görebilmemizi sağlamıştır. HD TUNE en meşhur sabit disk 3.parti yazılımıdır. Diski hem test hem de değerlendirebilen bir yazılımdır.

S.M.A.R.T; Self Monitoring Analysis And Reporting Technology

HD TUNE adlı yazılımın; Health sekmesi HDD'nin sağlık durumunu, benchmark, okuma yazma oranını, Error Scan ise disk üzerinde yer alan sektörlerdeki bozulmaları gösterecektir.

>>> http://www.hdtune.com/download.html <<<

ATA-4; standart DMA modu yerine artık ULTRA DMA modu devreye girmiştir. ATA33 sürücüleri bu birime örnektir, bu dönemde gelmiştir. Hız konusunda çağ atlanmıştır.

ATA-5; ULTRA DMA'nın geliştirilmesini sağlayan ATA versiyonudur. Ultra DMA 4 modu bu sürümle birlikte gelmiştir. ATA66 olarak tanınmıştır.

ATA-6; Ultra DMA 5 gelmiştir ve ATA100 disklerle birlikte okuma hızı 100 Mb hattında dolanmaktadır.

ATA-7; bu sürümle birlikte her şey yeniden yazıldı diyebilirim. SATA'ya geçiş başladı, SATA I, 150 Mb/s okuma hızına erişmişken SATA II ile 300 Mb/s olan hızlara çıkılmıştır. Ultra DMA 6 ATA133 Mb okuma hızı geliştirmiştir.

SATA III ile bu hız 600 Mb olmuştur. SATA 3.0 destekleyen anakartlarda yalnız SATA III kullanılmaktadır.

ATA-8; sadece hibrit disklere haizdir.
External ( harici ) e-SATA; en önemli özelliği hotpluggin desteği sunmasıdır. Harici olarak anakartın kasa plaketi arkasında yer slota takılarak HDD'nin sistemle irtibata geçmesi sağlanır. SATA hızının aynını e-SATA ile gerçekleştirebilirsiniz. H/HDD bağlantılarını kimi zaman e-SATA üzerinden yapıyorum.
1 Mb= 1024 Kb'tır. TB ( Terabyte ) en yüksek depolama terimidir. ( Kullanıcılar için ) 1024 Gb = 1 TB'dır.

Kilobyte; 1024 Kb =1Mb
Megabyte; 1024 Mb= 1Gb
Terabyte; 1024 Tb= 1Pb
Petabyte; 1024 Pb= 1Eb
Exabyte; 1024 Eb= 1Zb
Zetabyte; 1024 Zb= 1 Yb
Yottabyte; -----------

Not: Hesaplama yapılırken, Microsoft ve disk üreticileri 1024 Kb yerine 1000 Kb değerini = 1 Mb olarak baz alırlar. Bu sebeple .93'lük bir oran karşınıza çıkar. 1 Tb disk = 930 Gb olarak gözükmektedir. Bu sebeple 70 Gb alanım diskte eksik, disk bozuk mu? Sorusunun cevabı tabi ki ''Hayır''.

Ayrıca 2.5 Inch ve 3.5 Inch büyüklüğünde temel olarak iki HDD boyutu mevcuttur.

Önbellek; okuma kafası ile verininde RAM'lere ulaşması durumundaki süreye aktarma süresi denir. Okunan veriler, önbelleğe oradan da RAM'lere aktarlır.

Önbelleğin amacı disk kaynaklı zaman kayıplarını önlemektir, eğer öyle olmasaydı, film izlerken daha önceden sistem açılmışken ulaşılmış bir veriye tekrar ulaşmak istediğimizde yeniden tarama yapılması gerekirdi. Örneğin; bir müziği açtınız bir müddet açılmasını bekleriz, geçen süre 3 saniye olsun, daha sonra kapatıp açtığınızda bu sefer 1 saniye içerisinde açılabilir.

2-64 Mb'a kadar mekanik HDD'lerde yolu vardır. Tabi ki ne kadar büyükse bir o kadar avantaj oluşturacaktır. Bu esnada RAM'den de kullanım olacaktır. En iyi şekilde disk dostu ve enerji tasarrufu amaçlı komut sıralarını değiştirebilme özelliğine NCQ denir. Yalnızca SATA disklerde yer alır ve uygulanabilir. Çok daha hızl erişime müsade eder. Bunu bir resimle göstereceğim;

Badsektör nedir?

Badsektör; disk üzerinde yer alan sektörler üzerine okuma/yazma kafalarının olağan dışı bir durumla çarpması ve bu sektöre zarar vererek, sektördeki verilere ve diske zarar vermesi olayına denir. Normalde kollar kendi alanına park edecektir. Ancak bu durumda park edemez ve disk üzerine düşer. Tamiri mümkün değildir. Ancak bir takım 3.parti ( HDD REGENERATOR yazılımı vb. bir yazılım ) yazılımlarla bozulmuş bölümü bloklayabilirsiniz. Tabi ki uzun vade de bu da bir çözüm değildir. Çünkü disk pas gibi erimeye başlamıştır. Artık yol gözüküyordur ona. Ayrıca disk içerisinde parçalanmalarda sürekli artacaktır. Harici disk birleştirme araçları disk performansını üst düzeyde tutmak için kullanılmalıdır. Daha bahsettiğim gibi disk yazım esnasında kollar ve kafalar ile plaklar arasındaki mesafe en azdır. Bu esnada voltaj dalgalanması, herhangi bir fiziksel darbe, elektrik kesintisi gibi olağan dışı durumlarda HDD'nin bozulma ihtimali çok daha fazla olacaktır.

Dosya sistemi hataları 3.parti yazılımlar tarafından badsektör olarak gözükebilmektedir. Bu durumda chkdsk /r X: ( X, sizin HDD'nizin birimi ) komutunu uygulayın ve daha sonra taramayı gerçekleştirin.

Smart Defrag, Auslogics Disk Defrag, Deffragler bu yazılımlardan bazılarıdır.

HD Tune adlı yazılımın ''Error Scan'' sekmesinden bu taramayı gerçekleştirebilirsiniz. Yalnız ''Quick Scan'' özelliği inaktif olmalıdır.

HD Tune yazılımında Health sekmesinde yer alan bazı uyarılar zamanla oluşabilir. Bunlardan en çok karşınıza çıkanları;

Realocated Sector Count: Bozuk sektörü yedek alana taşıma olayına denmektedir. HDD'nizin ömrünün bitmesine yakın bir zamanda bu ibare ve hata iletisi ile karşılaşırrsınız.

Realocated Event Count: Diğer sektöre kaydırılma sayısını işaret etmektedir.

Spin Retry Count: Harddiskin başlangıçta gereğinden fazla dönmesidir. Değerin artması HDD ömrünü etkiler.

Hibrit diskler; sabit diskler ( notebook ) dizüstü bilgisayarda güç tüketimi konusunda sıkıntı oluşturdukları için, disklerin yanına flash bellek eklenmesi ile oluşturulan disklere denir. Sistem açılış süresinde gözle görülür oranda azalma sağlanmaktadır.

SSD; mekanik disk kavramını yok eden teknojidir, badsektör, disk parçalanması vb. kavramlar ortadan kalkacatır. Harici bellek çiplerinden oluşturulan HDD'lerdir. Artık en yavaş bileşen olan HDD'lerinde hızlandığını yakın zamanda sık sık göreceğiz. Şu an için pahalı olması ve düşük kapasiteli olması tüketicilerin çoğunu halen mekanik disk kullanımına itiyor.

Normal bir mekanik disk 130 Mb okuma hızına erişebilirken, kaliteli bir SSD, ortalama 300 Mb okuma hızına erişebilmektedir. Yine aynı şekilde mekanik bir HDD'nin 2ms içerisind 300 ile 350 G arasında olan erişim hızında 2 ms içerisinde SSD'de 1500 G'ye kadar çıkabilmektedir.

Sabit diskler 60 C'yi gördüğünde pert olur, ancak SSD'ler 90C'ye kadar dayanabilmektedir.

Daha hızlı erişim, disk parçalanma olayının, diskin mekanik HDD'ler gibi badsektör oluşturma sorunları ortadan kalkmıştır. Bunun yanında çok daha sessiz ve daha az enerji tüketimi. Darbeye karşı mekanik HDD'lere göre çok daha sağlamdır. RAID kurulumunda mekanik HDD'lere oranla daha az uyum sorunu çıkmaktadır. Tamir edilebilme şansı vardır. Bozulmuş bir mekanik diskin yalnız boardu değiştirilebilirken SSD'ler de durumda daha farklıdır. Kullanım ömrü bir milyon saat ve üzeridir. Mekanik HDD'ler de ise 20000 saat ve üstünde HDD'de problem çıkmaması için dua edilmelidir.

Microsoft PageFile sistemi çok daha fazla önem kazanacaktır. En büyük dezavantajı veri saklama elverişli de olsa uzun süreli veri silme/taşıma işlemleri SSD'yi yıpratmaktadır. Ve okuma/yazma hızında ciddi bir düşüşe sebebiyet vermektedir. Windows 7 ile birlikte gelen TRIM desteğine haizdir. Hiçbir şekilde silinmiş verileri, daha sonra kurtarılması için ''Low Level Format'' vb. işlemlerle uğraşmamak gerekir.

Mekanik disklerin boyutu diskin sağlığını tehdit eder ve hassaslaştırır. Yani 2.5 inch bir disk ile 3.5 inch bir disk arasında fark vardır. 3.5 daha fazla yer kaplasada bozulma konusunda boyutsal olarak daha avantajlıdır. Çünkü küçüldükçe içerisindeki mekanik yapı küçülüp sorun çıkarma ihtimali artacaktır. SSD'ler de ise bu tür bir sorun yoktur. Isınmaması yine SSD'lerin kasa içi soğutmaya avantaj sağladı söylenebilir.

En başında önbellek sorunlarının önüne geçilecektir. Anlık donma ve takılmalar SSD ile yok olacaktır. SSD kullanılacaksa Windows 7 kullanılmalıdır, sistem sorunları oluştururması için. SSD'lerin iki yapı mimarisi mevcuttur.

SLC ve MLC; SLC performans yönünde, veri erişiminde MLC'ye oranla daha iyi olduğu için aynı kapasiteye haiz iki SSD arasında fiyat farkı vardır. MLC'ler daha fazla tercih edilmektedir. MLC'lerin avantajı ise bir nevi mekanik HDD'lerin GREEN versiyonlarıdır. Az önce bahsettiğim gibi MLC diskler veri yazma, saklama potansiyeli nedeniyle çok daha fazla yıpranacaktır.

RAID; bu konu üzerinde forumda açılmış birçok konu mevcut saatlerce anlatmayı düşünmüyorum ancak bazı hususlar üzerinde duracağım. Donanımsal RAID'den bahsedeceğim.

RAID 0; disk şeritleme ( Striping ) yöntemidir. En az 2 HDD gerektirmektedir. Güvenlik unsuru yoktur. Disk çöktüğü an verilerinizi kurtarma durumunuz hemen hemen yok olacaktır. ( İmkansız değil ) Bir veri yazılırken her iki diskede veri yazılır, bir yarısı bir diske diğer yarısı ise öbür diske yazılır. Bu da risk doğuracaktır. Ancak hızda çok büyük bir artış olur. Depolama alanı sabit kalır.

RAID 1; disk aynalama yöntemidir. Yine aynı şekilde iki disk gerekmektedir. Bir veri yazıldığında diğer diskede yazılmaktadır. Olası çökme durumlarında veri kurtarmak temel amaçtır. Yani RAID 0'ın tam tersi olarak düşünebilirsiniz. Veri yazma/okuma hızında dezavantaj oluşturacaktır, yer israfı oluşturacaktır. 1 Tb veri 2 Tb yer kaplayacaktır.

RAID 2; kullanıma geçmemiştir. RAID 2 olarak kalmıştır.

RAID 3; Atanmış denklik sistemi ile disk eşitlemektedir. En az üç disk gerekecektir. Resim, vidyo vb. işlemler için kullanılabilir.

RAID 4; RAID 3 ile çok fazla benzer özelliği vardır. En az üç disk ile oluşturalabilir. Ancak her iki diskin çökmesi halinde veriler kaybolacaktır. Bir disk çökerse diske eşlik paritesi ile birlikte tekrardan veriler oluşturulacaktır. Tercih edilmez.

RAID 5; bölümlendirilmiş denklik yöntemi ile disk şeritleme yöntemidir. En az iç adet disk gerekecektir. En yaygın RAID türü sayılır. İki disk bozulmadığı sürece veriler kaybolmaz. Yani bir disk bozulduğunda yeni bir disk takılıp kaldığı yerden devam eder, ve veriler yeni diske kopyalanır. Hem hız hem de veri güvenliği sunmaktadır.

RAID 6; dağıtılmış eşlikle süper disk şeritleme yöntemine denir. En az 5 tane disk gerekir, maaliyeti çok yüksektir. 2 diskiniz yansa dahi kaldığınız yerden devam edebilirsiniz.

RAID 10 ( 0+1 ); çoklu RAID düzeneklerinden biridir. Hem 0 hem de 1'in özelliklerini taşır, RAID 5'e benzer. En az 4 disk gerekir.

Not; BIOS'tan IDE Configuration altında Configure SATA AS seçilmelidir.

Intel Matrix Storage; Intel'e özgü bir teknolojidir. RAID 0, RAID1 RAID 5 ve RAID 10 düzeneklerine destek verir. En iyi sistem performansı ve veri güvenliği korumayı sağlar.

bu da sökülmüş hali

alıntıdır
kaynak:donanımhaber.com

Power Tuşunu kullanmadan bilgisayarı açma ?

Tue, 04 Sep 2012 22:17:48 +0000

Power Tuşunu kullanmadan bilgisayarı açma ?
-Yapacağımız bir iki ayar yardımıyla, bilgisayarınız power tuşuna basmadan, klavyeden gireceğiniz şifreyle, veya mouse unuz ile bilgisayarınızı çalıştırabileceksiniz.

Öncelikle bilgisayarımızın Bios ayarlarına girmemiz gerekiyor.( Anakart modeline göre değişir, ama genelde "Del" tuşu ile giriyoruz )

Biosa girdikten sonra "Integrated Periphals"ya da "Power Management" bölümüne giriyoruz. ( İki yer söylememin amacı, bu ayarın yapıldığı yer biosa göre değişmektedir. )

Daha sonra "Power On Function" bölümüne giriyoruz. Burada genel olarak Button Only seçeneği seçilidir. Bu kısmı "Mouse Right" yapmanız halinde artık bilgisayarınız Mouse sağ tıklamasıyla açılacaktır.Bir diğer alternatif ise bu bölümü Passwordolarak ayarlarsanız KB Power On Password kısmında belirttiğiniz herhangi beş karakterlik bir parola ile makinenizi açabilirsiniz. (harf kabul ediyor)

Bios içerisinde "Power On Function" kısmını bulamayanlar "Power on byMouse " ya da "Power on by Keyboard" kısımlarını bularakta aynı işlevi gerçekleştirebilirler..

Sonuç olarak bilgisayarınız kapalıyken, bu özellikleri kullanarak bilgisayarınızı power tuşunu kullanmadan açabilirsiniz.

Password olarak ayarlama yapanlar, Pc kapalı iken şifrelerini yazıp Enter tuşuna bastıktan sonra, bilgisayar açılacaktır.

Uyarı:bunu her bılgısayarda yapamazsınız anakart ozellıgıdır bu power on ozelllıgı ayarlanabılır anakartlarda kullanılabılecek bır ozellıktir

Bilgisayara zarar verme ihtimali var mı?

Sürekli kullanabileceğim bir ayar mı? hayır... zarar verebilir mi? benim düşünceme göre, sonuçta bir güç düğmesinin yaptığı işlevi, klavyeye ait bir düğmeyle veya mouse taki bir düğme ile gerçekleştiriyoruz . İşlevsellik yönünden pek bir farkları yok gibi.. Böyle bir ayar sonuçta her bios un içinde var, zararlı bişi olsa yazılıma dahil etmezler diye düşünüyorum.

bilgisayar ve internet düşmanları hakkında bilgiler ve çeşitleri

Fri, 17 Aug 2012 14:35:03 +0000

bilgisayar ve internet düşmanları hakkında bilgiler ve çeşitleri

Hacker: Hacker, yetenekli ve zeki bir bilgisayar kurdudur. Gerçek yeteneği ise bilgisayar güvenliği ve mantıksal programlama üzerinedir. Ancak Hacker’ın kötü bir yanı vardır, o da kötü adam olmasıdır. Hacker, güvenlik bilgisini kullanarak sistemlere sızan, virüs yazan yada yayan, amacı eğlenmek ve zarar vermek olan, çoğu zaman ün peşinde koşan, hırsız kelimesinin internet versiyonudur. Hackerlığın özenilecek tek tarafı, zekası, yeteneği ve zamanla sahip olduğu bilgi seviyesidir. Bunun dışında hacker, bildiğiniz hırsızlardan farksızdır.
Genellikle her programlama dilinden yada işlerine yarabilecek programlama/scripting dilinden, işlerine yarayacak kadar bilirler ve açıkları kendileri bulurlar. Bu açıkları kullanmak için ise elbette bir programcığa ihtiyaçları olacaktır ve bunları kendileri yazarlar.

Lamer:
Hacker olmaya özenen ancak yetenek bazında yetersiz kişilerdir. İnternette belli başlı sitelerden veya dökümanlardan öğrendikleri üç beş numarayı ezberleyip, nedenini nasılını bilmeden, bu işleri yapıp, hava atmaya çalışırlar. Bilgi bazında da, ezbere bildikleri hariç olmak üzere yetersizlerdir. Programlama veya scripting bilgileri yok denecek kadar azdır. varsa bile güvenlik mantığına sahip olmadıkları için, güvenlik alanında program geliştiremezler. Genellikle, konuştuklarında bilgi seviyeleri herkes tarafından anlaşılır. Amaçları eğlenmek, hayranlık uyandırmak veya ün gibi kavramlardır. Yaptıkları her işi ellerinden geldiğince herkes önünde yapmaya çalışırlar ve insanlara işin bitmiş halini
sunarlar, nasıl yaptıklarını ise anlatamazlar. Saygı duyulmak isterler.

Cracker:
Daha çok programlama bilgisi gelişmiş kişilerden oluşurlar. Özellikle Reverse Engineering dediğimiz, son ürün uygulama dosyası halindeki programları, değiştirmek konusunda yeteneklidirler. Genellikle ücretli olan veya deneme sürümü bulunan programları yazdıkları diğer progr*****larla ücretsiz hale getirirler. Daha doğrusu, programın limitlerini yazdıkları kodlarla ortadan kaldırırlar.

Security Administrator:
Hacker denilen kişilerin, bilgi ve yetenek olarak bir üst mertebesinde bulunan, anti-hacker diyebileceğimiz kişilerdir. Yaptıkları iş, hackerların yöntemlerini ve yaptıklarını bilip, aynı mantıkla çalışmaktan başka birşey değildir. Ancak hackerlara göre farkı, bu kişilerin zarar vermek yerine , koruma misyonu üstlenmesidir.
Sistemleri, hacking bilgileri ile önlemler alarak korurlar ve meslekleri budur. Bir hacker, zarar vermek adına herşeyi bilebilir iken, bir güvenlikçi hem bunu bilen hemde bunun çözümünü bilen kişidir. Bir hacker ise her zaman güvenlik konusunda yeterli olmayabilir. Sonuçta hacker pratik zekasıyla bir kaç numara bulup, uygulayabilen bir kişidir. Ancak bir güvenlikçi, bu numaralara, detaycı zekasıyla saldırı senaryoları hazırlayıp, çözümler getirmek zorunda olan kişilerdir. Bir hacker bir saldırıda başarısız olursa bu onun adına laf getirmeyecekken, bir güvenlikçinin bir saldırıyı önceden kestirip önleyememesi ona kayıplar getirebilir.

Vulnerability:
Kökeni “Vulnerable” yani, korunmasız, zayıf olan bir kelimedir. Sistemdeki açıklara veya zayıflıklara denir. Security Hole olarakta geçer ama security hole genelde bir ayarın yapılmamasından doğan açıklardır. Bu açıklar ise genelde bir bugdan doğan açıklardır. Örnek vermek gerekirse, filtrelenmemiş html tagları bir php sayfasında vulnerability olabilir.

Exploit:
Sözlük anlamı sömürmektir. Açığın kötü niyetle kullanılması işlemdir. Şöyle ki, yukarda bahsettiğimiz filtreleme açığını, kullanmak veya bunu kullanmamıza yarayan bir program/script exploittir. Exploitler genelde url, kod, uygulama gibi şeylerdir. Yani size açıkları kullanmak için hazır gelen birimlerdir. Ve lamer dediğimiz kişiler bu hazır exploitleri kullanırlar. Hackerlar ise bu explotileri yazan ve o açıkları bulan kişilerdir. Security Adminler ise bu açıkları bulan ama exploit yazmayıp, yama dağıtan kimselerdir.
Script Kiddie: Scriptler hakkında deneyimli lamerdır.
Kısaca terimleri toparladık. Peki normal bir kişisel bilgisayar kullanıcısı olarak güvenlik konusunda nelere dikkat edilmeli?
Öncelikle bir kişisel bilgisayar kullanıcısı profili çizelim. Kullanıcımız:
-MSN ve IRC Chat Uygulamaları kullanan;
-Her gün düzenli maillerini kontrol eden;
-İnternneten müzik indirip dinleyen;
-Gününü forward mailleri okuyup, mizah ve ilgi alanlarına ait sitelerde dolanarak geçiren;
-Alışveriş işlerini internneten yapan;
Birisi olsun. Bu kişi için birincil risk grubumuz şu şekildedir:
Bu kişi, MSN ve irc yoluyla, içinde spy kodu olan, trojan, virüs, worm tarzında dosyalar ile karşılaşabilir. Gezdiği sitelerden bu tarz bir kod içeren dosyalar indirebilir veya browser açıkları yüzünden hiçbirşey download etmeden bu kodları sistemlerine bulaştırabilirler.
Attıkları forward maillerinde Bcc yerine Cc kullanarak, listenin gittiği herkese kendi maillerinide yollamış olurlar, böylece spam yapan kişilere mailleri ulaşmış olur.
Aldıkları spy kodlar yüzünden kredi kartı bilgileri çalınabilir. Veya bu şahıslar, güvenliğinden emin olunmayan sitelerde alışveriş yapıp, bu bilgileri o siteye saldırıp başarılı olan bir hackera kaptırabilirler.
Maillerine koydukları kolay şifreler veya bulunması kolay gizli sorular yüzünden maillerini veya msnlerini çaldırabilirler. Aynı şey spy kodu ilede yapılabilir veya fake mail gibi kandırılma yollarına maruz kalabilirler.
Müzik sitesi altındaki sitelerden indirdikleri veya çalışmasına izin vedikleri java veya directx uygulamaları sayesinde bilgisayarlarına virüs, worm veya spy kodu içeren herhangi bir dosya yada dialer bulaşmasını sağlayabilirler.
Aslında geniş zamanlı cümle kurmak hatalı oluyor. Çünkü bizim spymastersnake.org çatısında altında her gün karşılaştığımız durumlar bunlar. Her gün onlarca mağdur kapımızı çalıyor. Bu şartlar altında, yukardaki durumlara önlem geliştirmek gerekir. Buda şu şekilde olabilir.
Spy kodu içerebilecek uygulamar için en az 1 firewall ve 1 antivirüs koruması. Tabii bu korumalar sürekli güncel olmalıdırlar.
Tanımadığınız kişilerden veya %100 güvenemeyeceğiniz kişilerden *.exe uzantılı dosya alınmaması gereklidir.
İçeriğinden emin olmadığınız sitelerin uygulamalarını çalıştırmamak gerekir ve mail adresi gibi bilgileri mümkün olduğunca az kullanılan alternatif maillerden seçmek gerekir.
Kullanılan maillerin şifreleri en az 8 haneli seçilip, büyük küçük harf ve rakamlardan oluşturulmalıdır. Ayrıca gizli sorunuzun cevabı zor seçilmelidir. Annenizin kızlık soyadı gibi bir gizli soruya verilecek cevap, kızlık soyadı olmamalıdır. Bunun yerine farklı birşey kullanmak daha güvenlidir. Ayrıca mümkün olduğunca her hesabınızda farklı şifre kullanının. Bir web siteniz varsa şifresi maille aynı olmasın.
Attığınız mailleri forward ederken Blind Carbon Copy kullanın. Aksi halde mailiniz forward edildikçe yabancı kişilerin eline de düşecektir.
Herzaman mutlaka sıkı takip ettiğiniz spymastersnake.org gibi kaliteli, güvenilir ve güncel bir güvenlik sitesi olsun. Çünkü güvenlik güncel olarak takip edilmesi gereken bir olgu ve herşeyi bilmek, takip etmek her zaman olanaklı olmaz. Bu işi yapanlarla beraber aynı ortamda bulunup gerekli yardımı almanız sizin için hayırlı olacaktır.
Teknoloji ilerledikçe ve her eve girdikçe yanında kendisine özgü problemleride beraber getiriyor. Teknolojinin en hızla büyüyen alanı ise bilgisayar. Bugün birçok insanın evinde bilgisayar, karşsında en çok vakit geçirilen makine durumunda. Öyleki, insanlar televizyon dahil olmak üzere birçok elektronik aletin yerine sadece bilgisayar ile işlerini görebiliyorlar.
Buda yanında özel hayatın gitgide bilgisayar ortamına taşınması demek oluyor. Artık insanlar arkadaşlarıyla çevirimiçi olarak hergün beraber olup muhabbet edebiliyor ve yeni arkadaşlar edinebiliyorlar. Doğal olarakta insan özel hayatını artık internet ortamında yaşamaya başlıyor. Günlüğü bile bilgisayar içinde tutup, telefon yerine chat programları yada sesli chat araçlarıyla iletişim kuruyor.
Özel hayatın bu kadar çok içinde olduğu bir makinayı kimse tanımadığı biriyle paylaşmak veya tüm konuştuğu insanları kaybetmek , sahip olduğu sitenin, mailin ve bilimum özel adresin elinden alınmasını istemez elbet.
Bu durumda ortaya bilgisayar güvenliği denilen, herkesin es geçtiği ama aslında herkesi en yakından ilgilendiren konu karşımıza çıkıyor. Bu konuda öyle bir konudur ki her tür önlemi ezbere alsanız bile bir şekilde yine savunmasız kalır ve bir saldırıya uğraşabilirsiniz.
Kurduğunuz anti-virüs ne kadar güncel olursa olsun, firewall’unuz ne kadar sıkı çalışıyor olursa olsun, yeni bulunan bir çok teknik, açık ve program kodu, bir anda hepsini alt edebilir.
Bunun için yapılması gereken şey temel güvenlik bilgilerini öğrenmektir. Nasıl işlediğini bildiğiniz bir saldırıya karşı koymak kolay olacaktır. Çünkü işin özünü ve mantığını anlamak, ezbere anti-virüs kullanmaktan kat kat daha yararlı ve yaratıcıdır.
Bu durumda akla ilk gelen şey Hacking dir. Hack bilgisi bir bıçak gibidir. Hepimizin evinde mutlaka bıçak bulunur ama bu bıçakla adam öldürmek, korunmak yada meyve doğramak sizin seçimizdir Bizde Hacking bilgisini böyle tanımlamaktayız. Bunu kötü kullanmak veya iyiye kullanmak sizin seçiminizdir.

alıntı.

CMD komutları, çalıştır komutları detaylı

Fri, 17 Aug 2012 14:10:48 +0000

°l||l° CMD komutları °l||l°

öncelikle
xp de başlat çalıştıra tıjkayıp gelen ekrana cmd yazıp cmd ekranına ulaşırız
win7 ve vistada ise başlat ardından hemen gelen yerdeki ara kısmına cmd yazıp entere basarız.

alc.exe Hesap makinesini açar.
diskmgmt.msc Disk yönetimini açar.
devmgmt.msc Aygıt yöneticisini açar.
dfrg.msc Disk birleştiriciyi açar.
eudcedit.exe Karakter imal edebilirsiniz.
appwiz.cpl Program ekle kaldırı açar.
access.cpl Erişebilirlik seçeneklerini açar.
accwiz.exe Erişebilirlik sihirbazını açar.
desk.cpl Görüntü özelliklerini açar.
eventvwr.exe Olay görüntüleyicisini açar.
freecell.exe İskambil oyununu açar.
fsmgmt.msc Paylaşılan klasörler menüsünü açar.
hdwwiz.cpl Donanım ekleme sihirbazını açar.
iexpress.exe Setup programını açar.
inetcpl.cpl İnternet özelliklerini açar.
intl.cpl Bölge ve dil ayarlarını açar.
joy.cpl Oyun kontrollerini açar.
magnify.exe Büyüteçi açar.
main.cpl Fare özelliklerini açar.
mmsys.cpl Ses ayarlarını açar.
mspaint.exe Paint programını açar.
narrator.exe İngilizce ekran okuyucusunu açar.
ntbackup.exe Yedekleme sihirbazını açar.
nusrmgr.cpl Kullanıcı hesaplarını açar.
osk.exe Ekran klavyesi açar.
telnet.exe Telnet'i açar.
spider.exe Kağıt oyunu açar.
gpedit.msc Grup poliçesi açar.
msconfig.exe Sistem ayarlarını açar.
verifier.exe Sürücü monitörünü açar.
drwtsn32.exe Sorun tanıma aracını açar.
dxdiag.exe DirectX sürümünüzü öğrenmenizi sağlar.
mobsync.exe Senkronizasyon sağlar.
mplay32.exe Media Player'ın çok basit bir halini açar.
odbcad32.exe Database işleme sağlar.
packager.exe Obje paketleyiciyi açar.
perfmon.exe Sistem monitörünü açar.
progman.exe Masaüstü yöneticisini açar.
rasphone.exe Erişim defterini açar.
shrpubw.exe Network paylaşımı bilgisini açar.
sigverif.exe İmza denetleyicisini açar.
sysedit.exe Sistem yöneticisini açar.
syskey.exe Şifre databaseini açar.
sndrec32.exe Ses kaydedicisini açar.
timedate.cpl Tarih ayarlama penceresini açar.
tourstart.exe Windows XP turu başlatır.
winchat.exe Windows içinde bulunan chat programını açar.
winmine.exe Mayın Tarlası oyununu açar.
write.exe WordPad'i açar.
wupdmgr.exe Windows güncelleştirme penceresini açar.
explorer.exe Windows Gezgini'ni açar.
powercfg.cpl Güç seçeneklerini açar.
rasphone.exe Ağ bağlantılarını açar.
regedt32.exe Windows Kayıt Düzenleyicisi'ni açar.
regedit.exe Windows Kayıt Düzenleyicisi'ni açar.
sndvol32.exe Ses ayarlarını yapmanızı sağlar.
notepad.exe Not defterini açar.
taskmgr.exe Görev yöneticisini açar
compmgmt.msc Bilgisayar yönetimini açar.
clipbrd.exe Pano işlemcisini açar.
cleanmgr.exe Disk temizleyiciyi açar.
ciadv.msc Dizin yöneticisini açar.
charmap.exe Karakterleri ayarlamanızı sağlar

control userpasswords2
control userpassword
control
control keymgr.dll
acilan pencerede en ust sirada sifrenin otomatik acilmasini saglayan ek var. ilaveten burayi kullanarak msn deki birikmis kullanici adlarinida silebilirsiniz.
sysdm.cpl system ayarlari
oobe/msoobe /a windows anahtari

control...Control Panel
appwiz.cpl....Add/Remove Programs
desk.cpl......Display Properties
hdwwiz.cpl....Add Hardware Control Panel Applet
inetcpl.cpl...Internet Control Panel
main.cpl......Mouse Properties
mmsys.cpl.....Sound and Audio
powercfg.cpl..Power Options
sysdm.cpl.....System Properties
timedate.cpl..Time and Date Properties
wuaucpl.cpl...Automatic Updates Control Panel

Önemli sistem araçları için kısayollar oluşturun. Söz konusu sistem araçlarının tümü Normalde "C:\WINDOWS dizini içerisinde yer alan SYSTEM32 klasöründe bulunur. Buradaki dosyaların hangi araçları temsil ettiklerini aşağıdaki listeden öğrenebilirsiniz.

Dosya Adı Sistem Aracı
wscui.cpl Windows XP Güvenlik Duvarı
comexp.msc Bileşen Hizmetleri
regedit.exe Kayıt Defteri Düzenleyicisi
cleanmgr.exe Disk Temizleme
compmgmt.msc Bilgisayar Yönetimi
certmgr.msc Sertifikalar
devmgmt.msc Aygıt Yöneticisi
eventvwr.msc Olay Görüntüleyicisi
gpedit.msc Grup ilkesi
ntmsmgr.msc Çıkarılabilir Depolama Birimi
services.msc Hizmetler
cmd.exe Dos Komut Satırı
taskmgr.exe Windows Görev Yöneticisi
dxdiag.exe DirectX Tanı Aracı
diskmgmt.msc Disk Yönetimi
ciadv.msc Dizin Oluşturma Hizmeti
dfrg.msc Disk Birleştiricisi
fsmgmt.msc Paylaşılan Klasörler
lusrmgr.msc Yerel Kullanıcılar ve Gruplar
perfmon.msc Performans
secpol.msc Yerel Güvenlik ilkesi
Sistem araçlarına hızlı erişim:
narrator.exe:Sesli okuyucu.
logon.exe : Windows kısa kapan aç.
eudcedit.exe:Yazı karakteri oluşturucusu
nslookup.exe:Gerçek bağlantı kurduğunuz yerin IP adresini bulun.
shrpubw.exeaylaşılan klasör oluşturmak için.
syskey.exe:Windows şifreleme (not şifreyi bir kez girerseniz bir daha devre dışı bırakamazsınız)
C:\WINDOWS\system32\tsshutdn.exe:Sistemi 60 saniyede kapatır.
C:\WINDOWS\system32\webfldrs:Sistemdeki diyalogları siler kurar.
C:\WINDOWS\system32\attrib.exe:Sistemdeki .dll .exe .inf vs. uzantılı dosyaları listeler.
C:\WINDOWS\Help\Tours\mmTour\tour.exe: Tanıtım Animasyonu.
İstediğiniz EXE dosyalarına ait kısayolları masaüstünde rahatlıkla oluşturabilirsiniz

Cmd Kodlari
netstat -n: Adresleri ve Bağlantı Noktalarının Numaralarını Sayısal Biçimde Gösterir

netstat -an: Dosya Alırken Karşıdakinin IP adresini Gösterir.

netstat -a: Tüm Bağlantıları ve Dinleme Bağlantı Noktalarını Gösterir.

netstat -b: Her Bağlantı veya Dinleme Bağlantı Noktası İle İlişkili Çalıştırılabilir Dosyayı Gösterir.

netstat -e: Ethernet İstatistiklerini Gösterir.

netstat -o: Her Bağlantıyla İlişkili Sahip İşlem Kimliğini Gösterir.

netstat -p: İletişim Kuralının Bağlantılarını Gösterir.

netstat -r: Yönlendirme Tablosunu Gösterir.

netstat -s: her İletişim Kuralları İçin İstatistikleri Gösterir.

netstat -v: En Önemli Netstat Komutu Olan -v, -b İle Birlikte Kullanılırsa tüm çalışan dosyalar İçin Bağlantı ve Bağlantı Noktası Oluşumu İle İlgili Bileşenlerin Sırasını Gösterir.

compmgmt.msc - Bilgisyar Yöneticisi
devmgmt.msc - Ayg?t Yöneticisi
diskmgmt.msc - Disk Yöneticisi
dfrg.msc - Disk birlestirme
eventvwr.msc - Olay Görüntülüyicisi
fsmgmt.msc - Paylasilan Dosyalar
gpedit.msc - Grup Poliçeleri
lusrmgr.msc - Yerel Kullanicilar ve Gruplar
perfmon.msc - Performans Monitörü
rsop.msc - Poliçe Sonuçarini Ortaya koymak
secpol.msc - Yerel Güvenlik Ayarlari
services.msc - Çesitli Servisler
msconfig - Sytem Bilgisi Hizmetleri
regedit - - Kayit Defteri Editörü
msinfo32 - Sistem bilgisi
sysedit - Sistem sekli Editörü
win.ini - Windows Yükleme Bilgisi
winver - su anki Windows Sürümünü Görüntüle alicisi Görüntüle
cmd - Komut satirini çalistir
________________________________________
Denetim Masasi Ögeleri için Çalistir komutlari

Program Ekle Kaldir / control appwiz.cpl
Tarih Saat özellikleri /control timedate.cpl
Ekran özellikleri / control desk.cpl
Hizli bul / control findfast.cpl
Fontlar / control fonts
Internet Özellikleri /control inetcpl.cpl
Klavye özellikleri /control main.cpl keyboard
Mouse Özellikleri / control main.cpl
Multimedya Özellikler /control mmsys.cpl
Ag Özellikleri / control netcpl.cpl
?ifre özellikleri / control password.cpl
Printer /control printers
Ses Özellikleri / control mmsys.cpl sounds
Sistem Özellikleri /control sysdm.cpl

ing ip ===> ip deki diger bilgisayara ufak veri paketleri gönderip, alarak baglantiyi test eder

ping client98

ping -a ip ===> ip deki diger bilgisayara ufak veri paketleri gönderip, alarak baglantiyi test eder. “-a” parametresi ile ipdeki bilgisayarin adresi görüntülenir.

ping -a -n ip ===> -n parametresinin yanindaki deger kadar veri paketleri gönderilirilerek test edilir.

pathping ===> bu komut sayesinde routerlar üzeriden geçen verinin kayba uğayıp uğamadığı kontrol edilir.

ipconfig ===> bilgisayarin agdaki ip adresini gösterir.

ipconfig /all ===> bilgisayarin agdaki ip adresini ve bir çok ekstrayi gösterir.

ipconfig /all >egemen.txt ===> dökülen tüm bilgiyi egemen.txt dosyası içine atar.

ipconfig /release ===> bilgisayarin agdaki ipsini birakir

ipconfig /renew ===> bilgisayarin agdaki ipsini yeniler. yenileme islemi sirasinda ilk önce “release” , sonra “renew” islemi uygulanir

ipconfig /registerdns ===> bilgisayarı adını ve ipsini DNS e kaydetmek için kullanılır.

ipconfig /flushdns ===> Dns clientların cache belleklerinde tuttukları isim ve ip adres eşleşmelerine ait bilgileri siler,Cache belleği boşaltır.(Sorun Çözmek için kullanılır)

ipconfig /displaydns ===> Eğer kullandığınız bilgisayar aynı zamanda bir DNS clientâ??ı ise, DNS Cache belleğinde bulunan IP adresleri ve onlara ait olan DNS isimlerinin gösterilmesini sağlar.

arp -a ===> cache deki ip çözümlesini gösterir. cache eger 2 dk içinde yeni bir ip çözümlemesi olmazsa kendini temizler. eger 2 dk içinde yenilenirse 10 dk daha tutulur.

arp -a 192.168.0.2 ===>

arp -s 192.168.0.2 00-02-44-12-24-ad ===> ip çözümlemesi içinde, ip si verilen bilgisayarin “mac” adresini sabitler. cache de sürekli kalir, silinmez

net use ===> bilgisayardaki map leri gösterir.

net use h: \\client98\c ===> client 98 bilgisayarin C sini H olarak map eder.

net use h: \\192.168.0.2\c$ ===> ipsi verilen bilgisayarin gizli admin sharini h olarak map eder.

net use /delete h: ===> h mapped drive i siler.

net use lpt1: \\server\ibm /persistent ===> kalıcı printer bağlantısı sağlar.

netstat ===> bilgisayara yapilan baglantilari gösterir.

nbtstat ===> TCP/IP üzerinde NetBIOS API ile ilgili verilerin gösterilmesini sağlar.Netbios isim tablosunun hem kullandığınız(local) bilgisayar için hemde network üstündeki diğer bilgisayarlar(remote) için gösterilmesini sağlar.

alıntıdır.

Bios Nedir Nasıl Güncellenir Detaylı Anlatım...

Fri, 17 Aug 2012 12:53:14 +0000

Bios Nedir Nasıl Güncellenir Detaylı Anlatım...

konular hakkında kısa ve kolay anlaşılır bilgiler koyduk bu yazımızda hem pcnizde oluşabilecek sorunları hemde çeşitleri ayarlamaları nasıl yapabileceğinizi anlatmaya çalıştık iyi okumalar ve araştırmalar

Bios Hakkında Detaylı Bilgi | Ne Nedir ?

İçindekiler
1. Bios Nedir ?
2. Temel Bilgiler
3. BIOS Sürümleri
4. BIOS’a Erişim
5. BIOS Ayarlarını Değiştirmek
6. BIOS Oturumunu Kapatmak
7. Açılış Aygıtı Önceliğini Belirlemek
8. USB 2.0 Desteğini Etkinleştirin
9. USB Aygıtlarla İlgili Sorunları Çözmek
10. Elektrik Kesintilerinden Sonra Bilgisayar Ne Yapsın?
11. Sisteminizin Sağlık Durumu
12. Fan Sorunlarıyla Mücadele
13. Sistem Çökmelerini Önlemek

14. Açılış Sırasında Power-on Self-Test (POST) Sonuçlarını Göster
15. Bilgisayarınızı İki Kat Hızlı Açın
16. Doğru Ekran Kartıyla Başlamak
17. Modası Geçmiş Ekran Kartı Ayarlarını İptal Edin
18. Doku Belleğini Kurun
19. Saat Hızı Ayarlarını Değiştirin
20. AGP Saat Hızını Arttırmak
21. AGP Voltaj Seviyesini Arttırın
22. İşlemci Önbelleklerini Etkinleştirin
23. APIC Seçeneğini Açın
24. Burst Mode Ayarını Etkinleştirin
25. Bus Mastering Ayarını Etkinleştirin
26. RAM Zamanlamalarını Değiştirin
27. RAS-to-CAS Gecikme Değerini Düşürün
28. CAS Gecikmesini Düşürün
29. Bellek Yükleme Zamanını Düşürün
30. Bir Sonraki Bellek Erişimi İçin Beklenilen Süreyi Kısaltın
31. Bellek Zamanlamalarını Okuyun
32. RAM Giriş Gerilimi Seviyesini Arttırın
33. Anakart Ses Yongasını Devre Dışı Bırakın
34. Oyun Girişini Devre Dışı Bırakın
35. Tümleşik LAN İşlevlerini Devre Dışı Bırakın
36. Gereksiz Girişleri Kapatın
37. Firewire Girişini İptal Edin

38. BIOS Güncelleme
39. Yeni BIOS’u Yüklemek
40. BIOS Sürümlerini Arşivlemek
41. Güncelleme Kurulumunu Deneyin
42. Güncelleme Disketi Hazırlamak
43. BIOS’u Disketten Güncelleyin
44. DOS Altında BIOS Güncellemesi
45. Yeni BIOS’un Yüklenmesi

46.BIOS Altın Kuralları

1. Bios Nedir?

Basic Input Output System (Temel Giriş Çıkış Sistemi) veya diğer adıyla BIOS anakartınızın üzerinde bulunan küçük bir EEPROM bellek üzerinde
bulunur. Bir çeşit sadece okunabilir bellek türüdür fakat doğru ayarlar
ve araçlar kullanıldığında üzerinde değişiklik yapılabilir. Bilgisayar
açılırken anakarta takılı olan işlemci ilk iş olarak BIOS üzerinde
bulunana yazılımı çalıştırır.

Eğer sisteminiz açılırken çok
yavaşlıyorsa, Windows çakılıyorsa veya bazı donanımlar sorun
çıkarıyorsa bunların nedeni büyük ihtimalle yanlış yapılmış BIOS
ayarlarıdır. Bu yazıda bilgisayarınızın daha hızlı ve daha iyi
çalışması için ayar kutusunu nasıl oynayabileceğinizi anlatacağız.

"Temel Bilgiler" başlığı altında BIOS hakkında gerekli olan temel
bilgileri vereceğiz. Burada BIOS’un ne olduğunu, ona nasıl
erişebileceğinizi ve ayarlar arasında güvenli bir şekilde nasıl
gezinebileceğinizi öğreneceksiniz. "Önemli Ayarlar" başlığında her
kullanıcının bilmesi gereken bazı önemli BIOS seçenekleri hakkında
bilgi vermeye çalışacağız. Deneyimli kullanıcılar isterlerse, gizli
seçeneklerin ve bunların nasıl etkinleştirileceği, bazı dar boğazların
nasıl giderilebileceği ve sisteme yük olan fazlıkların nasıl
temizlenebileceği gibi bilgilerin bulunduğu, "BIOS İnce Ayar" bölümüne
atlayabilirler

2. Temel Bilgiler

İşlemci tarafından ilk çalıştırılan yazılım olarak BIOS, işlemciyi
anakart üzerinde bulunan diğer temel bileşenlerle tanıştırır ve BIOS
kodunun işi bittiğinde işlemcinin hangi yazılımı çalıştıracağını
söyler. Temel bir kural olarak BIOS, açılış aygıtı (bu aygıt disket,
CD-ROM, DVD veya sabit disk olabilir) üzerindeki açılış bölümüne (boot
sector) erişir. Açılış bölümü üzerinde bulunan bir çeşit açılış
yöneticisi çalışır ve bilgisayarın temel işletim sistemini (Windows
veya Linux gibi) yüklemeye başlar.

Açılış işlemi bittikten sonra BIOS’un gündelik işlerinin bittiğini söylemek yanlış olur. Bir bilgisayar üzerindeki donanımlara erişilmesi işlemlerinin çoğu işletim sisteminin BIOS’a erişmesiyle başlar, daha sonra BIOS işletim sistemi yerine hedef donanıma ulaşır.

3. BIOS Sürümleri

Her anakart, üzerinde bulunan bileşenleri düzgün çalıştırabilmesi için
kendine has bir BIOS’a sahiptir. BIOS yazılımlarının en çok kullanılan
temeli iki farklı biçime sahip olan Phoenix Awar BIOS’a dayanır. Bunun
dışında American Megatrends Inc. (AMI) BIOS’u kullanan bilgisayarlar
görmeniz de mümkündür.

BIOS menüsünün yapısı ve seçeneklerin
adlandırılması üreticiden üreticiye farklılıklar gösterebilir. Hatta
bir birinin devamı olan iki anakartın BIOS menüsü arasında da büyük ya
da küçük farklılıklar olabiliyor. Bu durum yüzünden bütün insanların
kullandığı bilgisayarlar için kesin BIOS kılavuzları yazamıyoruz. Yine
de Phoenix Award BIOS üzerinde aşağıdaki açıklamalara benzer seçenekler bulmanız mümkün. Eğer bazı ayarları bilgisayarınızın BIOS menüsünde bulamıyorsanız sinirlenmeyin - ilgili işlevi veya yeteneği
bilgisayarınızın BIOS’u desteklemiyor olabilir.

4. BIOS’a Erişim

Açılış sırasında BIOS, sisteminizde bulunan donanım bileşenlerini
denetlerken, kullanılabilir belleği sayarken ve sabit diskleri (diğer
depolama aygıtlarını da) bulurken klavyenizde bulunan özel bir tuşa
basarak BIOS ayar sayfasına erişebilirsiniz. Genellikle bu işlem [Del]
tuşuna basarak yapılır ancak [F2] gibi diğer tuşlar da olabilir. Açılış
sırasında ekranda beliren yazılara dikkat edin: Çoğu BIOS ekranın alt
taraflarında "" benzeri bir yazıyla ayarlara nasıl erişileceğini
gösterir. Eğer bütün yöntemleri deneyip yine de başarılı olamadıysanız
bilgisayarınızın veya anakartınızın kullanma kılavuzuna bakabilirsiniz.
Bilgisayar açılmaya başladığı anda bu tuşa bir ya da iki saniye
basmanız yeterli olacaktır.

Her şey olması gerektiği gibi çalışırsa BIOS bellek miktarını saymayı bitirecek ve ana BIOS menüsünü açacaktır. Eğer beklenilen ekran gelmediyse bilgisayarınızı yeniden başlatıp farklı bir tuşu deneyebilirsiniz. Örneğin, pek çok taşınabilir bilgisayar [F1] veya [Esc] tuşunu kullanır. Bazen de [F2], [F10] veya [Alt+F1] tuşlarını denemek gerekebilir.

5. BIOS Ayarlarını Değiştirmek

BIOS yazılımı: Seçenekler arasında dolaşmak için ok tuşlarını kullanın,
istediğiniz menüye girmek için Giriş (Enter) tuşuna basın (Ekran
Görüntüsü A)

BIOS menüsündeki bir seçeneğe ulaşmak için ok tuşlarıyla ekran görüntüsü A’da olduğu gibi istediğiniz başlığı seçili hale getirin. Giriş (Enter) tuşuna bastığınızda bir alt menü veya ekran görüntüsü B’de olduğu gibi seçenekler listesi karşınıza gelir. Seçtiğiniz ayarla ilgili seçimi değiştirmek için artı [+] veya eksi [-] tuşlarını kullanabilirsiniz, [Page Up] ve [Page Down] tuşları da aynı işi göreceklerdir. Ana menü ekranından alt menülere erişebilmek için bu yöntemi kullanabilirsiniz, bazı alt menülerin de altında kendilerine ait alt menüler olabilir, istediğinizi ayara ulaşmak için gittiği yere kadar gitmelisiniz.

Alt Menüleri açmak: Pek çok seçenek [+] veya [-] tuşlarına basılarak
değiştirilebilir. Bazı ayarlarda ise resimde görüldüğü üzere menü
içinde gezinerek seçenekler arasında seçim yapmak gerekebilir. Ekran
görüntüsü B.

Kısa bir açıklama yazarsak tipik bir BIOS yazılımı aşağıdaki menüleri içerir:

* "Main" veya "Standard CMOS Setup" menüsünden tarih, saat ve sabit disk ayarlarına ulaşabilirsiniz.

* "BIOS Features Setup" menüsünden her çeşitten genel seçeneklere ulaşabilirsiniz.

* "Integrated Peripherals" menüsünden arayüzlere ve yardımcı sistem işlevleriyle ilgili ayarlara ulaşabilirsiniz.

* "Power Management Setup" menüsünden enerji tasarrufu ve güç yönetimi işlevlerine ulaşabilirsiniz.

* "PnP/PCI Configurations" menüsünden hangi kesmelerin (IRQ) hangi PCI
genişleme kartlarına ayrılacağını seçebilirsiniz. Eğer bu seçenekleri
veya benzerlerini yukarıda anlatıldığı gibi ana menüde bulamadıysanız
"Advanced" menüsü altında bulma şansınız yüksektir.

*"Hardware Monitor" menüsü algılayıcılardan gelen işlemci sıcaklığı veya
fan hızları gibi değerleri gösterir. Bu değerler genellikle işlemci
soğutucusu ve sistem fanı içindir ama bazı durumlarda güç kaynağının
fanı veya diğer fanlarla ilgili bilgi de içerebilir.

* "Load
Setup Defaults" seçeneği bütün ayarları fabrika ayarlarına geri
döndürür ve yaptığınız bütün değişiklikleri siler. Yanlış ayarlar
yaptığınızda ve sistem bu yüzden kilitlenmeler yaşadığında bu ayar çok
işe yarayabilir.

6. BIOS Oturumunu Kapatmak

BIOS yazılımıyla işiniz bittiğinde [F10] tuşuna basarak veya ana
menüden "Save & Exit Setup" seçeneğine gelerek kapatma ekranını
açabilirsiniz. Bazı durumlarda önce "Exit" seçeneğini sonradan "Exit
& Save Changes" alt seçeneğini seçmeniz gerekebilir. Daha sonra [Y]
veya [N] tuşlarından birine basarak ayarları kaydedip çıkabilirsiniz
veya seçiminizi iptal edebilirsiniz.

Önemli Ayarlar

Birazdan anlatacaklarımız, bilgisayarınızın açılış aygıtı sıralamasını
nasıl değiştireceğinizi, bilgisayarınızı fare üzerinden veya klavyeden
bir tuşa basarak nasıl açabileceğinizi, USB 2.0 desteğini nasıl
etkinleştirebileceğinizi ve fanlarda bir sorun olduğunda sistemin nasıl
davranacağı gibi çok çeşitli temel BIOS ayarlarını içeriyor.

7. Açılış Aygıtı Önceliğini Belirlemek

Açılışta disket sürücüsünü atlamak: Ekran görüntüsü C’de gösterildiği gibi sabit diski birinci açılış aygıtı olarak ayarlayın.

Pek çok bilgisayar sistemi başlatırken önce disket sürücüsünü tarar. Bu
durum değerli zamanınızın kaybolmasına ve olası açılış bölümü (boot
sector) virüsü sorunlarına neden olur. Ayrıca kabul edelim ki günümüzde
disket sürücü kullanarak sistemi başlatmak son derece zor karşılaşılan
bir durum. BIOS’a sistem açılırken disket sürücüye bakarak zaman
kaybetmemesini söylemek açılış sürecini kısaltır.

BIOS
yazılımı, açılış aygıtlarını ve hangi sıralamaya göre hareket
edileceğini belirleyebilmenizi sağlar. Aşağıdaki ayar açılış sırasında
sistemin disket sürücüye bakmamasını sağlayarak hem süreci biraz
hızlandırır hem de güvenliği biraz olsun arttırır.

İşte yapmanız gereken ayarlar: Öncelikle "Advanced BIOS Features, Boot Sequence" seçeneğine gidin ve "1st Boot Device" ayarını ekran görüntüsü C’de görüldüğü gibi disket sürücüden sabit diske getirin, sabit disk "HDD-0" olarak adlandırılabilir. Bu ayar bilgisayarın açılırken sağa
sola sapmadan doğrudan sabit diskin açılış bölümüne bakmasını sağlar.

Bu değişiklikle birlikte bilgisayar işletim sistemini öncelikle disket
sürücüsünde aramaz fakat hala sisteminize bir disket sürücüsü takılı
olup olmadığını denetler, bu da zaman kaybına neden olur. Bu denetimi
önlemek için "Boot Up Floppy Seek" seçeneğini geçersiz "Disabled" hale
getirmeniz gerekir.

6. Bilgisayarın Açılışını Hızlandırın

Bu ayarın kötü yanı bilgisayarınız her açılışta yani sabit disk veya
diğer depolama aygıtları takıldı mı diye inceleme yapmaz. Böylece
sistem açılışı hızlanmış olur.

Eğer sisteminize sıklıkla sabit disk gibi bileşenler eklemiyorsanız her bir sürücü arama zamanını sıfıra getirin. "Main" menü altında "Timeout" seçeneğini "0" olarak ayarlayın.

8. USB 2.0 Desteğini Etkinleştirin

USB: Hizmet Paketi 2 yüklü Windows XP kullanıcıları "USB 2.0
Controller" seçeneğini ekran görüntüsü E’de görüldüğü gibi etkin hale
getirebilirler.

Pek çok anakartta "USB Controller"
seçeneği sadece USB 1.1 etkin olacak şekilde ayarlanmıştır. Bu durumun
temel nedeni Windows XP’nin kendisidir, eski sürüm Hizmet Paketleri
(Service Pack) USB 2.0 desteği sunmazlar. Aşağıdaki BIOS ayarı bu
desteği açabilmenize olanak sağlar.

Bunu yapmak için ilgili seçeneği "Enabled" veya "V1.1+V2.0" şeklinde ayarlamanız gerekir. Bu seçeneği kullanmak için Windows XP’nize en azından Hizmet Paketi 1’in kurulmuş olması gerekir.

9. USB Aygıtlarla İlgili Sorunları Çözmek

Bazı bellek çubukları, flaş sürücüler, bellek çubuğu işlevi olan ***
çalıcılar ve USB sabit diskler elektriği USB aracılığıyla alırlar. Eğer
yeterli güç verilemezse alet çalışmayabilir. Bu yüzden USB arayüzünün
takılı olan aygıtlara yeterli miktarda güç sağlayabildiğinden emin
olmalısınız.

BIOS ayarları arasında "USB 2.0 HS Reference
Voltage" isminde bir seçenek olup olmadığına bakın. Eğer böyle bir ayar
varsa karşısındaki seneği "Low" veya "Medium" yerine "High" veya
"Maximum" olarak değiştirin.

10. Elektrik Kesintilerinden Sonra Bilgisayar Ne Yapsın?

"Power Management" menüsü altında elektrik kesintilerinden sonra
bilgisayarın nasıl bir tepki vereceğini ayarlayan bir seçenek vardır.
"AC Power Loss Restart" veya "Restore on AC Power Loss" seçenekleri
sayesinde elektrik kesilmesi gibi beklenmeyen bir nedenle sistem
kapandığında bilgisayarın ne yapacağını belirleyebiliyorsunuz.
"Previous State" veya "Last State" seçeneği bilgisayarı elektik
kesilmeden önceki konumuna geri getirir. Yani sistem açıksa tekrar
açılır kapalıysa kapalı kalır.

11. Sisteminizin Sağlık Durumu

BIOS, bilgisayarınızın işlevsel sağlığı hakkında bilgiler ve çeşitli
ayarlar sunabilir. Bu araçlar sayesinde, işlemci, fanlar, güç kaynağı
ve sabit diskler gibi hayati sistem bileşenlerini gerçek zamanlı olarak
izleyebilirsiniz. Örneğin, işlemci sıcaklığı alarmı sayesinde
sisteminizin fazla ısınmasını engelleyebilir hatta gerekirse acil durum
kapatma işlemini gerçekleştirmesini sağlayabilirsiniz.

"Health" veya "H/W Control" menülerinden sisteminizdeki bileşenlere
giden voltajı ve bu bileşenlerin sıcaklıklarını takip edebilirsiniz.
Çoğu BIOS en azından işlemci ve kasa sıcaklıklarını gösterirken
diğerleri sabit diskler ve anakartlarla ilgili daha ayrıntılı bilgiler
sunabilir. Aynı şekilde işlemci ve sistem fanına dönüş hızını da bu
menüden görebilirsiniz.

12. Fan Sorunlarıyla Mücadele

Eğer bilgisayarınız açılmıyorsa bunun nedenlerinden birisi işlemci fanının
çok yavaş dönmesi veya hiç dönmemesi olabilir. Bu durum özellikle
sıcaklık denetimli soğutucularda okunan sıcaklık değerleri çok düşükse
olabiliyor ve böyle bir durumla karşılaşan BIOS fanlarla ilgili bir
sorun olduğunu düşünüyor. Bu yüzden şimdi anlatacağımız BIOS numarası işinize yarayabilir.

"CPU Fan Failure Warning" isimli seçeneği "Disabled" olarak ayarlayın. Bu işlevi etkisiz hale getirdiğiniz bilgisayarınız yavaş çalışan bir fan olsa da açılacaktır. Tabi ki bu ayarın varsayılan değeri "Enabled" (etkin) olduğundan sistemi yeni kurduysanız BIOS’a erişemeyebilirsiniz. Eğer böyle bir durumla karşılaşırsanız geçici olarak her zaman sabit hızda dönen eski tip bir işlemci soğutucusunu takıp BIOS’tan az önce belirttiğimiz ayarı yapabilirsiniz.

13. Sistem Çökmelerini Önlemek

Artık çoğu sabit disk sürücünün bozulacağını önceden algılayabilen
sistemlerle donatılmış olarak geliyor ve bunu BIOS ekranında size
iletiyor. Bu özelliğe "Self Monitoring And Reporting Technology"
(SMART) adı veriliyor. BIOS’ta bulunan "HDD SMART Capability"
özelliğini etkin hale getirdiğinizde sistem, Norton System Works veya
çok tanınan bedava bir yazılım olan SpeedFan gibi yazılımlara uyarı
iletisi gönderebiliyor. Bu yazılımda depolama aygıtınızın durumuna göre
size bilgi veriyor, böylece olası arızaları önceden haber alarak
gerekli yedekleme işlemlerini yapabiliyorsunuz.

14. Eski Tarayıcı Ve Yazıcıları Kullanmak

Paralel Giriş: "ECP+EPP" en hızlı paralel haberleşme şeklidir (Ekran Görüntüsü F)
Bilgisayarınızın paralel arayüzü normalde tek yönlü iletişime izin
vermek üzere ayarlanmıştır. Bu seçenek neredeyse bütün aygıtlar için
çalışır fakat veri aktarım hızını düşüktür (100 kbps). Şimdi
anlatacağımız ayarı uygulayarak paralel girişinizin veri aktarım hızını
1 Mbps değerine çıkarabilirsiniz.

Yapmanız gereken "ECP"
(Extended Capability Port) veya "EPP" (Enhanced Parallel Port)
özelliklerinden birini etkin hale getirmek. Çoğu BIOS yazılımında her
iki özelliği tek bir seçenek halinde görebilirsiniz "ECP/EPP".

Uyarı: Eğer bir yazıcı ve tarayıcı aynı paralel girişi paylaşıyorsa
Ekran Görüntüsü F’de görülen aygıt çakışması veya sorunuyla
karşılaşabilirsiniz. Eğer yüksek veri aktarım hızını korumak
istiyorsanız sisteminize PCI genişleme yuvasına takılan fazladan bir
paralel giriş eklemeyi düşünebilirsiniz veya aygıtlardan birisini başka
bir haberleşme arayüzüne aktarabilirsiniz. Örneğin USB’yi paralele
dönüştüren bir çeviriciyle her iki aygıtı aynı anda kullanabilirsiniz.

BIOS İnce Ayar

Bu bölümde hırslı kullanıcılar, sistem açılışını nasıl en hızlı şekilde
yapabileceklerini, ekran kartlarını nasıl hızlandırabileceklerini,
işlemcilerinin gücünü nasıl son noktaya kadar kullanabileceklerini,
yongaseti ayarları üzerinde nasıl oynayabileceklerini ve belleklerinden
en iyi başarımı nasıl elde edebileceklerini öğrenebilirler.

14. Açılış Sırasında Power-on Self-Test (POST) Sonuçlarını Göster

Bilgisayarınız açılırken, ne olup bittiğini görmek yerine genellikle
üreticinin renkli logosunu görürsünüz. Şirin resimler görmek yerine
bilgisayarınızın açılırken yaptığı testlerin sonucunu görebilirsiniz
(veya görmelisiniz).

İşte bunu yapmanın yolu. "Advanced BIOS
Features" menüsünün altında bulunan "Full Screen LOGO Display"
seçeneğini "Disabled" olarak ayarlayın. Bu ayardan sonra sisteminiz
açılırken yaptığı bütün sınamaların sonuçlarını ekranda gösterecektir.

15. Bilgisayarınızı İki Kat Hızlı Açın

Bu ayar sayesinde bilgisayarınızın açılırken çeşitli bileşenleri
incelemesini atlatabilirsiniz. Örneğin, takılı olan bellek miktarına üç
kere yerine sadece bir kere bakılır; böylece bilgisayarınız neredeyse
iki kat daha hızlı açılabilir. "Advanced" veya "Advanced BIOS Features"
menüsünden "Quick Power On Self Test" veya "Quick Boot" seçeneğini
"Enabled" olarak ayarlayın.

Uyarı: Bu ayarı yaptıktan sonra donanım sorunlarıyla karşılaşırsanız BIOS ekranına geri dönüp aynı seçeneği "Disabled" olarak ayarlayarak sorunun tam olarak nereden kaynaklandığını bulabilirsiniz.

16. Doğru Ekran Kartıyla Başlamak

Bilgisayar her açıldığında BIOS hangi ekran kartını kullanacağını
anlamaya çalışır ancak buna gerek yok çünkü siz zaten biliyorsunuz!

"Init Display First" menü seçeneğine gelin veya bu seçenek BIOS tipine
göre "Primary VGA BIOS" ya da "VGA Boot From" şeklinde de olabilir. AGP
ekran kartı kullanıyorsanız "AGP" seçeneğini ayarlayın. Eğer sisteminiz
yeniyse ve PCI Express arayüzüne sahipse AGP yerine burada "PEG
Port/Graphic Adapter Priority" gibi bir seçenek görüyor olmalısınız.

17. Modası Geçmiş Ekran Kartı Ayarlarını İptal Edin

BIOS Cacheable: Bu seçenek başarımı sadece MS-DOS çalışırken arttırır (Ekran Görüntüsü G).

"Video RAM Cachable" ve "Video BIOS Cachable" gibi ayarlar sadece eski
tip DOS kullanan sistemlerde başarımı arttırır, Windows’la hiç bir
ilgileri yoktur. O zaman neden işi karıştıralım ki?

Bu ayarların her ikisini de "Disabled" olarak ayarlayın. Bu ayarları
yaparken karşınıza "VGA Palette Snoop" gibi bir seçenek gelirse onu da
etkisiz hale getirin. Aynı şekilde "System BIOS Cacheable" seçeneğini
de güvenle iptal edebilirsiniz (Ekran Görüntüsü G) - artık her hangi
bir başarım artışı sağlamadığı gibi bazı durumlarda sistemin
kararlılığını da bozabiliyor

18. Doku Belleğini Kurun

"Graphics Aperture Size" seçeneği ("AGP Aperture Size" şeklinde de
olabilir) temelde AGP ekran kartlarının dokuları yaratımlarken belleği
daha verimli kullanabilmeleri için tasarlanmıştı. Günümüzde çoğu ekran
kartının 128 MB hatta 256 MB tümleşik bellekleri olduğunu düşünürsek bu seçeneğin de modasının geçtiğini açıkça görebiliriz. Ayrıca artık
görüntü bellekleri normal sistem belleklerinden daha hızlı
çalışıyorlar. Eskiden sıkça duyulan, "Graphics Aperture Size"
seçeneğini sistem belleğinizin yarısı olacak şekilde ayarlayın kuralı
geçmişte kaldı bunun yerine doku belleğini uygun bir değerde tutmak
daha mantıklı.

Bu seçeneği "128" veya "64" olarak ayarlayın.

19. Saat Hızı Ayarlarını Değiştirin

Bu ayarı yaptığınız zaman FSB hızaşırtması yaparken AGP ekran kartlarının yaşadığı sorunlardan kurtulabilirsiniz.

"AGPCLK/CPUCLK" ("AGP Clock" şeklinde de olabilir) ayarı üreticisi
tarafından hızaşırtma imkanı sunulan anakartlarda bulunur. Eğer böyle
bir seçenek varsa "Fix" olarak ayarlayın. Böylece FSB hızını
arttırırken aynı zamanda AGP hızını da arttırmamış oluyorsunuz. "1/1"
seçeneği ekran kartınızın FSB ile aynı hızda çalışacağını gösterir. Bu
ayarı "2/3" yaparsanız AGP saat hızını FSB saat hızının 2/3 olarak
ayarlarsınız yani FSB 100 MHz çalışıyorsa AGP 66 MHz olarak çalışır.

20. AGP Saat Hızını Arttırmak

AGP saat hızını arttırmak başarımı yükseltir fakat bazı sorunlar yaşayabilirsiniz - Ekran Görüntüsü H.

Bazı anakartlar AGP saat hızını arttırmanıza izin verir. "AGP
Frequency" seçeneğinden tempoyu küçük adımlarla arttırın (Ekran
Görüntüsü H) ve her seferinde bilgisayarınızı yeniden başlatın. Her
ayarı bir çeşit 3B oyunla deneyin ve sistemin kararlı olduğundan emin
olun. Bu işlemleri sistem de kararsızlık emareleri görülene kadar
tekrar edin. Böylece en kararlı ve en hızlı ayarda sistemi
çalıştırabilirsiniz.

21. AGP Voltaj Seviyesini Arttırın

Yüksek saat hızları aynı zamanda daha yüksek güç tüketimine neden olur. Aşağıdaki ayarları uygulayarak ekran kartınıza daha fazla güç gitmesini sağlayabilirsiniz.

"AGP Voltage" seçeneği giriş gerilimini
0.1 Volt aralıklarla değiştirmenizi sağlar. Bu değişiklikleri AGP
hızını arttırdıktan sonra sistem kararsız duruma düşerse uygulayın.

Uyarı: Bazı durumlarda voltajı yüksek değerlere ayarlamak ekran kartına
zarar verebilir. Giriş voltajını daha yüksek değerlere ayarladığınızda
her hangi bir etkisi olmuyorsa eski düşük değere getirmeyi unutmayın ve sistemi tekrar kararlı çalışır hale getirebilmek için AGP saat hızını
biraz düşürün.

22. İşlemci Önbelleklerini Etkinleştirin

İşlemci önbelleklerini (Level 1,2 veya 3) etkin hale getirmek önemli başarım artışları sağlar (Ekran görüntüsü I).

İşlemciler anakart üzerinde bulunan diğer parçalardan belirgin bir
şekilde daha hızlı çalışırlar. İşlemleri hızlandırmak, işlemci ile
sistem belleği arasında bulunan ve daha hızlı çalışan işlemci önbelleği
sayesinde mümkün olur.

Seviye 1 (L1) önbellek çok küçüktür
fakat işlemci çekirdeğinin üzerinde bulunur ve hızlı bir geçici veri
depolama alanı sağlar. Seviye 2 (L2) önbellek çok daha büyüktür ve
bütün yazılımsal elemanları depolayabilir, işlemci isteği geldiğinde
gerekli olan veri bu önbelleğin üzerinde bulunuyorsa asıl sistem
belleğinden bulunup getirilmesinden çok daha hızlı bir şekilde
işlemciye sunulabilir. İşlemciye tümleşik L2 ve harici L3 önbelleği
bulunan sistemlerde (neredeyse hepsinde var) bu ayarları etkin hale
getirmenizi şiddetle tavsiye ederiz (Ekran Görüntüsü I).

23. APIC Seçeneğini Açın

Yongasetleri genellikle kuzeyköprüsü ve güneyköprüsü olarak
adlandırılan iki ana bölümden oluşur. Bu iki bölüm işlemci, bellek,
genişleme kartları ve diğer çevresel donanımlar arasındaki veri akışını
sağlarlar. Aşağıda belirttiğimiz ayar daha fazla kesme isteği
kullanılabilmesinin ve de daha fazla aygıt bağlanabilmesinin yolunu
açar. Kullanılabilir kesmelerin (interrupt) sayısı 16’dan 24’e çıkar.
Ek olarak kesme kullanımı gözle görülür şekilde daha esnek hale gelir
böylece çeşitli işlemler yapılırken zaman kazanılmış olur.

Yapmanız gereken sadece "Advanced BIOS Features" menüsü altında bulunan "APIC Mode" seçeneğini "Enabled" olarak ayarlamak.

24. Burst Mode Ayarını Etkinleştirin

Sabit disklere, PCI kartlara ve belleğe erişim "Burst Mode" etkinken
çok daha hızlı gerçekleşir. Bu kip açıkken aygıtlar arasında veri
aktarımı çok hızlı olur çünkü çoklu veri aktarımları kurulabilir veya
her bir işlem ayrı ayrı onaylanacağına tek bir onaylama paketiyle
işlemler tamamlanır.

BIOS menüleri arasında gezinirken "Burst Mode" seçeneğini gördüğünüz yerde "Enable" olarak ayarlayın. Böyle bir değişikliği yaptıktan sonra sisteminizin kararlı çalıştığından emin olun.

Uyarı: Pek çok PCI kart "PCI Dynamic Bursting" seçeneği "Enabled" olarak ayarlandığında düzgün çalışmaz.

25. Bus Mastering Ayarını Etkinleştirin

Bus Mastering Ayarını Etkinleştirin: Bu seçenek sayesinde sabit disk erişimi hılanır (Ekran Görüntüsü J).

Bu BIOS ayarı Windows’a okuma ve yazma işlemleri sırasında daha hızlı
DMA (Direct Memory Access) kipini kullanmasını söyler. DMA kipi sabit
diskin veriyi işlemciye göndermeden belleğe yazabilmesini sağlar. Bu
sayede sabit diskte bulunan veriye erişim hızlandırılmış ve çok değerli
olan işlemci gücü daha az kullanılmış olur.

"Integrated Peripherals" menüsü altında "PCI IDE BusMaster" seçeneği varsa Ekran Görüntüsü J’de görüldüğü gibi "Enabled" olarak ayarlayın. Bu seçeneği etkin hale getirdikten sonra Windows altında "Başlat, Denetim Masası, Sistem" ayarlarından Donanım sekmesi altında Aygıt Yöneticisi tuşuna basın. "IDE ATA/ATAPI Denetleyiciler" alt başlığını bulun. "Birincil IDE Kanalı" başlığına çift tıklayın ve açılan pencereden "Gelişmiş Ayarlar" sekmesine gidin. Burada bulunan bilgiler arasında "Aktarım Kipi" gibi bir başlık göreceksiniz. Bunun karşısında "Ultra DMA Mode" gibi bir şey yazdığından emin olun. Sabit diskler genellikle "Ultra DMA Mode 5" desteklerken CD ve DVD sürücüler "Ultra DMA Mode 2" destekler.

26. RAM Zamanlamalarını Değiştirin

Azaltılmış gecikmeler: Bu ayar sadece yüksek kaliteli bellek birimleri
için çalışır fakat bir kere bu ayarı çalışır hale getirebilirseniz
büyük farklar görebilirsiniz (Ekran Görüntüsü K).

Bütün SDRAM ve DDR bellek birimleri, bellek zamanlama değerlerini
içeren SPD (Serial Presence Detect) adlı yongaya sahiptirler. RAM
üreticileri SPD değerlerini kararlı bir sistem sağlamak üzere
ayarlarlar. Ancak çoğu zaman daha üst seviye zamanlama değerlerini
denemek işe yarar ve bu sayede sistem başarımını %10 kadar arttırmak
mümkün olabilir.

Bu iş için "System Performance", "Memory
Timings" veya "Configure DRAM Timing" gibi bir ayar menüsünü BIOS’ta
bulunuyor olması lazım. Genel kural olarak bu ayarın varsayılan değeri
"By SPD" şeklindedir. Bu ayar, bilgisayara, doğru zamanlamaları bellek
birimi üzerindeki yongadan okumasını söyler ve belleğe erişmek için
bundan sonra belirtilen ayarları kullanır.

Sisteminin kendiliğinden gelen ayarlarını kullanmak istemeyenler "Disabled" veya "User Defined" seçeneklerinden birini seçip (ekran görüntüsü K) birazdan anlatacağımız uyarıları dikkate alarak istedikleri ayarları yapabilirler.

27. RAS-to-CAS Gecikme Değerini Düşürün

Sistem belleğini iki boyutlu bir tablo olarak düşünerek kolayca nasıl
çalıştığını anlayabiliriz. Veriye ulaşabilmek için öncelikle hangi
satırda olduğunu sonra da hangi kolonda olduğunu bulmak için sırasıyla
Row Adress Strobe (RAS) ve Column Address Strobe (CAS) işlemleri
gerçekleştirilir. Belleğin doğru adresine ulaşıldığından emin olabilmek
için RAS ve CAS sinyalleri arasında ufak bir gecikme süresine gerek
duyulur. Bu RAS-to-CAS gecikmesi normalde bir veya iki saat turudur
(clock cycle).

"SDRAM RAS to CAS Delay" seçeneği tam olarak
RAS sinyali ile CAS sinyali arasında ne kadar saat turu olacağını
ayarlamanıza yarıyor. Genellikle ayarlar 2 en hızlı olmak üzere 2 ile 5
arasında değişiyor. Bu değeri her seferinde bir saat turu olacak
şekilde azaltmaya başlayın ve her seferinde sistemin kararlılığını
deneyin. Belleğiniz ne kadar kaliteliyse bu değeri daha fazla
küçültebilirsiniz demektir.

28. CAS Gecikmesini Düşürün

Bellek erişimi söz konusu olduğunda belleğin doğru adresteki veriye
ulaşması için bir miktar süre gerekir ve buna gecikme denir. Bir bellek
hücresi için bu aralık 2T iki saat turu, 3T üç saat turu vb şeklinde
isimlendirilir. "SDRAM CAS Latency" seçeneği için küçük bir değer daha
yüksek başarım anlamına gelir.

"SDRAM CAS Latency" seçeneği için en doğru ve uygun değer genellikle belleğin üzerindeki etikette veya üzerine kazınmış olarak yazar. Düşük fiyatlı ürünler için tipik değer 3T veya 2.5T’dir. Bu seçeneği 2.5T veya 2T olarak değiştirin ve sisteminizin kararlı çalışıp çalışmadığına bakın. Bazı üreticiler 2T destekleyen belleklerinin daha yüksek saat hızlarını desteklediklerini belirtiyorlar. Eğer CAS gecikme süresini düşürmek işe yaradıysa aynı
zamanda "Memory Frequency" seçeneği altından bellek saat hızını da
arttırmayı deneyebilirsiniz.
Uyarı: Her seferinde sadece bir
değişiklik yapın, daha sonra sistemi yeniden başlatın ve bir deney
yazılımı (benchmark) çalıştırarak yaptığı etkiyi gözleyin. Bu sayede
ortaya çıkan bir kararsızlık durumunda hangi ayarda sorun olduğunu
kolayca anlayıp eski haline getirebilirsiniz.

29. Bellek Yükleme Zamanını Düşürün

Doğru ayarları yaptığınızda bellek hücreleri çalışmaları için gereken
elektrik yükünü daha hızlı alırlar. "SDRAM RAS Precharge Delay"
seçeneği tam olarak bu zamanı ayarlamaya yarıyor. "2" gibi düşük
değerler hızı arttırırken daha yüksek değerler daha kararlı bir sisteme
sahip olmanızı sağlıyor. Her seferinde bir saat turu azaltarak sistemi
yeniden başlatın ve sistemin kararlı olduğundan emin olun.

30. Bir Sonraki Bellek Erişimi İçin Beklenilen Süreyi Kısaltın

"SDRAM Active Precharge Delay" seçeneği de saat turları olarak
ayarlanıyor ve ardışık bellek erişimleri arasında geçmesi gereken
süreyi belirliyor. Yani bu değer ne kadar düşük olursa sistem başarımı
o kadar artıyor.

Bu değer için genel kabul: Active Precharge
Delay = CAS-Latency + RAS Precharge Delay + 2 (güvenlik için fazladan
ekleniyor). Her zaman olduğu gibi bu ayar için de her seferinde bir
düşük değeri seçerek sistemin düzgün çalıştığından emin olun. Sistem
kararlılığını koruyamadığı zaman bu ayarı bir yüksek değere getirin ve
bırakın.

31. Bellek Zamanlamalarını Okuyun

RAM Zamanlamaları (Timings): Ayarlar üzerinde adım adım yapılan
değişiklikler RAM başarımınızın artmasını sağlar (Ekran Görüntüsü L).

27 ile 30 arasında anlattığımız maddelerdeki ayarlar genellikle
belleğin üzerinde yazılıdır. "2.5-4-4-8" gibi bir sıra rakam
ayarlamanız gereken saat turlarını gösterir: 2.5 tur CAS, RAS to CAS
Delay 4 tur, RAS Precharge Delay 4 tur ve Active Precharge Delay 8 tur.
Bu ayarlar o bellek birimi için belirtilen saat hızında üreticinin
önerdiği ayarlardır. Daha düşük değerler de çalışabilir fakat aynı
zamanda sistem çakılmalarına da neden olabilir. Başarımı arttırmak için
bu değerleri adım adım her seferinde bir tanesinde değişiklik olacak
şekilde düşürün ve her seferinde sistemin kararlı çalıştığından emin
olun (Ekran Görüntüsü L).

32. RAM Giriş Gerilimi Seviyesini Arttırın

Bellekler daha hızlı çalıştığında daha fazla voltaja gereksinim
duyarlar. Bu yüzden saat hızı artışlarını dengelemek için gerilimi
(voltage) arttırmanız gerekir.

"DDR Reference Voltage"
seçeneği gerilim seviyesini 0.1 volt aralıklarla değiştirmenize izin
verir. Bu değeri arttırmak sadece zamanlama değerlerini düşürdüyseniz
veya daha yüksek bellek saat hızları seçtiyseniz ve sistem
çakılmalarıyla karşılaştıysanız gerekli olabilir.

Uyarı: Giriş gerilimini çok yüksek değerlere ayarlamak bazı durumlarda bellek birimlerinize zarar verebilir!

33. Anakart Ses Yongasını Devre Dışı Bırakın

Gereksiz yüklerden kurtulun: Anakartın ses yongası gibi kullanmadığınız işlevleri kapatın (Ekran görüntüsü M).

Anakart üzerinde gelen ses yongasının hiç kullanılmadığı durumlar
olabilir. Eğer PCI ses kartınız varsa veya bilgisayarınızın ses
özelliklerini hiç kullanmıyorsanız anakart üzerinde bulunan ses
yongasını devre dışı bırakabilirsiniz. Bu sayede sistem başarımınız ve
güvenliğiniz bir miktar daha arttırılmış olur.

"Integrated Peripherals" menüsünde "AC97 Audio Select" seçeneğini "Disabled" olarak ayarlayın (ekran görüntüsü M).

34. Oyun Girişini Devre Dışı Bırakın

Sadece eski tip oyun çubuğu (joystick) veya oyun girişinden MIDI
arayüzü bağlayanlar bu bağlantıya iki I/O girişi ve IRQ ayırmak
isteyeceklerdir (Eğer yeni oyun çubuğunuz varsa zaten USB arabirimi
kullanıyordur). Bu sınıflandırmaya girmeyen bütün kullanıcılar gönül
rahatlığıyla bu girişi iptal edebilirler.

İşte nasıl yapılacağı: "Integrated Peripherals" menüsünden "Game Port" seçeneği "Disabled" olarak ayarlayın.

35. Tümleşik LAN İşlevlerini Devre Dışı Bırakın

Bazı anakartlar iki ağ arayüzüyle donatılmış olarak geliyorlar ancak
genellikle kullanıcılar sadece bir tanesine ihtiyaç duyuyorlar yani
diğerini kapatabilirler. Bu sayede sistem başarımı ve kararlılığı biraz
arttırılabilir.

"Integrated Peripherals" menüsünden "Onboard Intel LAN" seçeneğini "Disabled" olarak ayarlayın.

36. Gereksiz Girişleri Kapatın

Ne de olsa sadece eski PDA’lar ve seri modemler COM1 ve COM2
girişlerine gereksinim duyarlar. Bu girişleri iptal ederseniz iki IRQ
kazancınız olur ve işlemcinin denetlemesi gereken kesmeler azalır.
Paralel LPT arayüzü bile günümüzde anlamsız hale geldi. Eğer yazıcınızı
ve tarayıcınızı USB girişinden bağlıyorsanız bu eski arayüze
ihtiyacınız yok demektir.

"Integrated Peripherals" menüsünden
"IO Devices, Com-Port" seçeneği altında bulunan ve bazen "Serial Port
1/2" olarak da yazılabilen COM1 ve COM2 arayüzlerini iptal edin. LPT
arayüzünü kapatmak için de "Parallel Port" seçeneğini "Disabled" olarak
ayarlayın.

37. Firewire Girişini İptal Edin

Bu arayüze kameradan görüntü aktarmak istiyorsanız veya Firewire arayüzü
kullanan çevresel aygıtlarınız varsa gereksinim duyabilirsiniz. Böyle
bir durum yoksa kapatın. "Integrated Peripherals" menüsünden "Onboard
1394 device" seçeneğini "Disabled" olarak ayarlayın.

38. BIOS Güncelleme

Zaman zaman anakart üreticileri yeni BIOS sürümleri çıkarırlar.
Güncellenmiş bir BIOS sahip olduğunuz donanımları daha verimli
çalıştırabilir hatta hızaşırtma özellikleri gibi yeni işlevler
kazandırabilir. Ne zaman anakartınızın yeni bir sürümü çıkarsa BIOS
güncellemesi yapmanızı öneriyoruz (alfa veya beta sürümler dışında).

BIOS yazılımı özel bir flaş bellek birimi içinde bulunur. Yeniden
yazılabilen bu bellek sayesinde eskisinin üzerine yeni sürümü yazarak
güncellemeye izin verir. BIOS güncellemesi, her üreticinin o anakart
için özel olarak hazırladığı yazılım sayesinde yapılır. Bellek
teknolojisi kullanıldığından BIOS güncellemesine BIOS’u flaşlamak da
denir.

BIOS güncelleme söz konusu olduğunda kullanıcılar bunu
yapmak için iki yol kullanabilirler. İlki anakartla birlikte gelen
sürücü CD’sinde bulabileceğiniz veya üreticinin internet sitesinden
indirebileceğiniz Windows altında çalışan güncelleme yazılımıdır.
Belirli aralıklarla bu yazılım internete bağlanarak yeni BIOS sürümü
olup olmadığını denetler, varsa kendiliğinden bunu indirir ve yükleyip
isteyip istemediğini kullanıcıya sorar. Bu yöntem kolaydır fakat
bilgisayarınızda sistem kaynaklarını kullanan fazladan bir yazılımın
daha çalışması demektir.

Sisteminiz kararlı çalıştıktan sonra
Windows yazılımını kullanmak kesinlikle kötü değildir. Ancak Windows
kurulumunuz dağıldıysa bu yöntemi kullanmamayı tercih etmelisiniz. Bu
durumda eski DOS güncelleme yöntemini kullanmanız önerilir.

DOS yazılımını üreticinin internet sitesinden indirebilirsiniz. Sonra
bilgisayarınızı DOS sistem disketiyle açıp BIOS güncelleme yazılımını
komut satırından çalıştırmanız gerekiyor; bu tür yazılımlar genellikle
ZIP dosyası halinde gelirler, bunları diskete açarak kopyalamanız
gerekir. Bu yöntem daha güvenilirdir çünkü çalışmak için hiç bir aygıt
sürücüsü yüklenmesini gerektirmez.

Uyarı: Taşınabilir bir
sisteme BIOS güncellemesi yaparken sistemin pilden çalışmadığından emin
olun - dizüstü bilgisayarlar BIOS güncellemesi sırasında mutlaka fişe
takılı olmalıdır yoksa güncelleme sırasında sistem kapanabilir ve bir
daha açılmaz hale gelebilir.

39. Yeni BIOS’u Yüklemek

Anakartınızı (veya sisteminizi) seçin: Sadece sizin anakartınız veya
bilgisayarınız için olan BIOS sürümünü kullanın (ekran görüntüsü N).

Anakart (veya sistem) üreticinizin internet sitesine gidin ve destek
sayfalarına bir göz atın. Anakart veya sisteminizin model numarasını
bulun (ekran görüntüsü N). Model isimleri genellikle "GA-686BX",
"A7N8X-E" veya "K8T Neo2" gibidir. Eğer aramalarda her hangi bir sonuca
ulaşamazsanız sadece model adını yazmayı deneyin. Bazen bu şekilde de
bir sonuca ulaşamazsınız bunun nedeni büyük ihtimalle anakart kutusunda
yazan isimle model isminin bir birini tutmamasıdır (örneğin "K8T-Neo"
ve "MS-6702 Version 1.0"). Böyle bir durumla karşılaşırsanız
anakartınızı model isminden bulmak yerine uzun yoldan listelere bakarak
anakartınızı tanımlamaya çalışın. Doğru modeli bulduğunuzda "Downloads"
veya "Support" bölümünden gerekli yazılımı ve güncellemeyi
indirebilirsiniz.

40. BIOS Sürümlerini Arşivlemek

Bazı kullanıcılar, ihtiyaçları olmasa bile, BIOS güncellemelerini
üreticinin sitesinden düzenli olarak indirirler: alfa ve beta gibi
sürümlerinin devamlı el altında bulunması ve ufak değişimleri takip
edebilmek için. Her zaman yaptığınız güncellemeyi beğenmeyerek veya
sorun çıkarttığını görerek eski sürüme dönebilirsiniz. BIOS
güncellemesini yapmadan önce üretici firmanın koyduğu beni oku
dosyalarını mutlaka okuyun. Bu dosya içinde yeni sürümün ne gibi
değişiklikler ve geliştirmeler içerdiği belirtilir.

41. Güncelleme Kurulumunu Deneyin

Kurulum denemesi: Burada görülen tanımlamalara bakarak güncelleme gerekip gerekmediğini anlayabilirsiniz (ekran görüntüsü O).

Eğer bir BIOS güncellemesi önemli sorunlara çözüm oluyorsa sizin
sisteminizde bu sorunların olup olmadığına karar vermeniz gerekir. Eğer
sizin için önemli değilse o güncellemeyi atlayabilirsiniz tabi eğer
önemli bir başarı artışı gibi bir geliştirme sağlamıyorsa. BIOS
güncellemeleri genellikle daha hızlı işlemcilerin o anakarta
takılabilmesini sağlar böylece ileriye dönük bir başarım artışı
sağlayabilirsiniz.

Anakartınızı kendiniz almadıysanız yani
bilgisayarınızın bir parçası olarak size geldiyse, BIOS güncellemesi
olup olmadığını anlamak için en iyi sistem üreticisinin internet
sitesine bakmaktır. Bilgisayar üreticisi kendi sistemleri için özel bir
BIOS güncellemesi çıkarmış olabilir ancak aynı anda anakart üreticisi
de farklı bir BIOS güncellemesi sunuyor olabilir. Böyle ikileme
düştüğünüz durumlarda en iyisi üretici firmaya hangi güncellemeyi
yapmanız gerektiğini sormaktır. Eğer kesin bir cevap alamıyorsanız en
iyisi o güncellemeyi atlayabilirsiniz.

42. Güncelleme Disketi Hazırlamak

Normalde BIOS güncellemesi indirdiğinizde genellikle içinde pek çok
dosya olan bir ZIP dosyası gelir. Dosyalardan biri BIOS’un güncel
yazılımını içerir, bu dosyanın adı genellikle "W7176IMS.110" veya
"AN8D1007.BIN" gibi bir şey olur. Ayrıca sıkıştırılmış dosyanın içinde
kurulum yönergelerini içeren bazı yazı belgeleri de bulabilirsiniz.

Yürütülebilir .EXE uzantılı dosya BIOS güncellemesini yükleyecek olan
dosyadır. BIOS dosyasının içinde bulunan bilgileri anakart üzerindeki
yongaya aktarır. Awar BIOS’lar için bu dosya genellikle "awdflash.exe"
şeklinde adlandırılır. Ayrıca güncellemeyi kendiliğinden yapacak veya
kolaylaştıracak bir dosya da "start.cmd", "flash.bat", veya
"autoexec.bat" adı altında bu pakete dahildir. Bu dosyaların hepsini
"C:BIOS" dizinine açın. Eğer indirdiğiniz BIOS güncelleme dosyası kendi
kendini açan bir sıkıştırma tipine sahipse bu dosyayı belirttiğimiz
dizine kopyalayın ve orada çalıştırın.

Önemli: Bilgisayarınız
hala çalışırken (diğer bir deyişle yeniden başlatmadan önce), BIOS
güncellemesi hakkında ek bilgiler içeren benioku (readme) dosyasını
yazdırın. Bu dosyayı anakartınızın veya bilgisayarınızın kullanım
kılavuzuyla birlikte saklayın. Eğer bu kılavuzların kopyası elinizde
yoksa üreticinin internet sitesinden indirebilirsiniz.

43. BIOS’u Disketten Güncelleyin

Bu işleme başlayabilmek için çalıştırılabilir bir DOS disketine
ihtiyacınız var. Bunlardan bir tane yapmak için Başlat menüsünden
Bilgisayarım’ı açın. Disket sürücü üzerine sağ tuşla tıklayın ve
Biçimlendir seçeneğini seçin. Açılan pencereden "MS-DOS Başlangıç
Disketi Oluştur" seçeneğini işaretleyin ve işlemi başlatın. İşlem
bitince biçimlendirme penceresini kapatın. Daha sonra oluşturduğunuz
disket içinde BIOS güncelleme dosyalarını çekin. Eğer yeterli yer yok
uyarısı gelirse biçimlendirmeden sonra disket içinde bulunan
dosyalardan bazılarını silebilirsiniz.

Bilgisayarınızı
yeniden başlatın ve daha önce yukarıda belirttiğimiz açılış sırası
ayarlarına girerek sistemin disket açılmaya ayarlı olduğundan emin olun.

44. DOS Altında BIOS Güncellemesi
Sisteminizin kararlı bir durumda olduğunu ve duvardaki fişe takılı olduğundan emin
olun. Daha önce de söylediğimiz gibi taşınabilir bilgisayarınızı
kesinlikle pilden çalışırken güncellemeyin.

Sisteminizi yeniden başlatın ve daha önceden hazırladığınız DOS disketiyle
başlatın. Komut satırı geldiğinde flaş programının ismini yazın ve onun
arkasından BIOS verisini içeren dosyanın ismini yazın. Award BIOS
güncellemesi için şu şekilde görünmesi lazım:

A:>awdflash.exe w6330vms.360

Geri kalan işlemler için yazılım sizi yönlendirecektir.

Eski BIOS’u yedekleyin: Yeni BIOS’u yazdırmadan önce eski BIOS’unuzun
yedeğini alın. Bu işlem için [Y] tuşuna basmanız yeterli (Ekran
Görüntüsü P).

BIOS güncelleme dosyalarının
ismi sizin için farklı olsa da işlemler genellikle aynıdır. Ekrandaki
yönergeleri takip edin ve bütün yedekleme önerilerinin yerine getirin.
Bütün güncellemeler için eski BIOS’unuzun bir kopyasını almaya
çekinmeyin (ekran görüntüsü P). Bu yedekler yeni BIOS sorun çıkarırsa
hayatınızı kurtarabilir.

En sonunda güncelleme yazılımı yeni
BIOS’u gereken yere kopyalar. Bu işlem bittikten sonra bilgisayarınızı
yeniden başlatın. Güncelleme işlemi sırasında bilgisayarınızın
kapanmamasına çok dikkat edin.

45. Yeni BIOS’un Yüklenmesi

Güncelleme işlemi bittikten sonra bilgisayarı kapatın. Güç kablosunu
çıkardığınızdan emin olun "BIOS Altın Kuralları" başlığı altındaki 5.
Madde’de anlatıldığı gibi CMOS bilgilerini silin. Güç kablosunu tekrar
takın. Bilgisayarınızı açın, büyük ihtimalle yeni BIOS yüklendiğini
gösteren bir mesajla karşılaşacaksınız. Daha sonra sihirli tuşa basarak
BIOS ayar ekranına geçin. "Load Optimized Defaults" seçeneğini seçin
(Bazı sistemlerde "Exit, Load Setup Defaults" şeklinde de görünebilir).
Daha sonra [F10] tuşuna basıp ayarları kaydedip çıkın ve yeni güncel
BIOS’unuzun tadını çıkarın.

BIOS Altın Kuralları

BIOS ayarlarını değiştirdiğinizde genellikle sorun yaşamazsını tabi
giriş gerilimlerini (voltage) arttırmıyorsanız. Yine de sorun yaşamamak
için aşağıda belirteceğimiz kurallara uygun davranmakta fayda var.

1. Yeni ve daha güncel bir BIOS yüklemeden önce eskisini mutlaka
yedekleyin. Bütün güncelleme yazılımları "Save current BIOS as" benzeri
bir seçenek içerirler. Bu yedek sayesinde olası bir sorun çıktığında
sisteminizi tekrar çalışır hale getirmek kolaylaşacaktır.

2.Her seferinde sadece bir ayarı değiştirin. BIOS ayar ekranında
değişiklik yaparken her seferinde bir tane yapmaya özen gösterin
böylece bilgisayarınızı yeniden başlattığınızda bir sorunla
karşılaşırsanız hangi ayarın buna neden olduğunu kolaylıkla
bulabilirsiniz.

3. Sisteminizi denemek için zorlama deneyleri
yapın. Sisteminizi ağır veya tam yük altında çalıştırmak ayarların
doğru yapıldığını ve sistemin kararlı olduğunu anlamak için en iyi
yöntemdir. Bu iş için birden çok yazılımı çalıştırarak sisteme
yüklenebilirsiniz. 3DMark 2005 gibi bir deney yazılımı da işinizi
görecektir.

4. Eğer her şey kötüye giderse sistemi tamamen
kapatıp açmayı deneyin. Eğer bilgisayarınız yeniden başlatma tuşuna
bastıktan sonra açılmadıysa bilgisayarınızı kapatın ve birkaç dakika
bekleyin ve tekrar açın. Varsa güç kaynağı üzerindeki düğmeyi kullanın
veya fişi çekin.

5. CMOS ayarlarını silin. BIOS değişikliği
yaptıktan sonra bilgisayarınız yeniden başlamıyorsa ayarları geri almak
için BIOS ayar menüsüne giremezsiniz. Böyle bir durumlar
karşılaşırsanız CMOS üzerinde tutulan ayarları silebilirsiniz.
Anakartınızın kullanım kılavuzunda CMOS ayarlarını silmeyle ilgili
başlık altındaki (Clear CMOS) yönergeleri izleyin.

Bazı
durumlarda bu işlem için anakart üzerine bulunan bir atlatıcının
(jumper) yerini değiştirmek gerekebilir. (veya duruma göre anakart
üzerinden bir dizi atlatıcıyı yerinden çıkarmanız veya bir DIP anahtar
ayarı yapmanız da gerekebilir). CMOS bellek temizlendikten sonra yerini
değiştirdiğiniz atlatıcıyı eski yerine getirmeyi unutmayın.

Bir başka seçenek CMOS pilini yerinden çıkarmak ve bilgisayarın fişini
çekmektir. Ancak bu işlemin tam olarak çalışması için birkaç saat bu
şekilde beklemek gerekebilir.

alıntıdır THT'den starTÜRK ten

DOS KOMUTLARI :

Fri, 17 Aug 2012 12:50:52 +0000

DOS KOMUTLARI :

Dos komutlari..hepsini bilmeye gerek yok ama bir yerde bulunsun...
DOS KOMUTLARI

DIR Dos un en önemli komutudur....Icinde bulunulan dizindeki tüm dizin ve dosyalari gösterir...Örnek C:\WINDOWS>DIR

DIR/S Icinde oldugumuz dizinde ic dizinlerde dahil olmak üzere istenilen dosyayi arar C:\>DIR/S OKU.TXT

DIR/P Icinde oldugumuz dizinde dosya ve dizinleri sayfalar halinde listeler....Istenilen bir sayfaya sigmaz ise bir tusa basilinca devam eder...Öbür sayfaya gecer....

DIR/AH Icinde oldugumuz dizin icindeki gizli dosyalari ve dizinleri gösterir...

DIR/AD Icinde oldugumuz dizin icinden sadece dizinleri gösterir...

DIR/W Dizinleri ve dosyalari yatay sekilde gösterir...

DIR/AR Icinde oldugumuz dizin icindeki okunur dosyalari görüntüler...

DIR/AA Icinde oldugumuz dizinde arsiv niteligi tasiyan dosyalari görüntüler...

DIR/AS Icinde oldugumuz dizinde sistem dosyalarini gösterir...

DIR/ON Gösterilen dizin ve dosyalari harflere göre siralar...

DIR/OE Gösterilen dizin ve dosyalari uzantiya göre siralar...

DIR/OS Gösterilen dizin ve dosyalari boyutlarina göre kücükten büyüge siralar...

DIR/L Gösterilen dizin ve dosyalari kücük harfle listeler...
_______________________________________

DIR/OD Gösterilen dizin ve dosyalari olusturulduklari ya da degistirildikleri tarihe göre listeler...

C: Bu komut ile mesela A: bölümünden C'ye gecis yapabilirsiniz...Örnek A:\> C:

CD Bu komut icinde oldugumuz dizinden baska bir dizine gecisi saglar...

CD DIZIN ADI C:\>CD MIRC komutu ile mirc dosyasina gireriz...

CD\ Ana dizine cikisi saglar...Örnek mirc'ten cikar ana dizine döner...

CD.. Bu komut icinde oldugumuz dizinden bir üst dizine gecisi saglar...

DEL Bu komut dosya silmeye yarar...Örnek:C:\>DEL README.TXT....

DEL *.* Icinde oldugumuz dizindeki tüm dosyalari silmeye yarar....

UNDELETE DOS 6,22 ve önceki sürümlerinde kullanilabilir...Silinen bir dosyanin üzerine baska bir kayit yapilmadiysa kurtarir....

COPY Bir dosyayi bulundugu dizinden baska bir yere kopyalamak icin kullanilir....Örnek:C:\>COPY C:\BENIOKU.TXT C:\MIRC\
________________________________________
XCOPY Kullanimi copy komutu ile ayni olmasina ragmen COPY komutundan farkli islevleri vardir...xcopy'de parametre kullanabiliriz....

/S Bu parametre belirtilen dizini ve icindeki tüm alt dizinleri hedefe kopyalar....

/H Bu parametre belirtilen dizini ve icindeki gizli dosyalarida kopyalar....

/P Bu parametre her kopyalamada onay ister...

/Y Bu parametreyle kopyalanacak dosya dizinde varsa sormadan dogrudan kopyalar....
_______________________________________
COPY CON Bu komut yeni bir dosya yaratilmasini ve icine yazi yazilmasini saglar....

MD Ici bos olan bir dizin yaratyr...ÖrnekC:\>MD ERAY

RD Ici bos olan bir dizini siler...ÖrnekC:\>RD ERAY

TYPE Gösterilen dosyanin icinde ne tür kayitlarin bulundugunu bize gösterir...Örnek:C:\>TYPE README.TXT

PROMPT Bu komut DOS un C:\> seklinde olan standart promptunu degistirmeye yarar...Örnek:C:\>PROMPT ERAY:

MEM Bu komut sayesinde DOS un o anda ki bellek durumunu ögrenebilirsiniz....
_______________________________________
FORMAT Bu komut disk veya disket sürücülerinin icindeki tüm kayitlari siler...Yedeklenmemis dosyalarinizi kaybedebilirsiniz...O yüzden dikkatli olun...Örnek:C:\>FORMAT C/PARAMETRE

/S Bu parametreyi kullanarak diske format attiktan sonra baslangic dosyalarinin diske tekrar kaydedilmesini saglarsiniz...Bu sayede disk bilgisayari acabilir.

/Q Quick(hizli) format atar...Normal formattan hizlidir ama disklere zarar verebilir...

/C Format atilirken bad sector(kötü,bozuk sektör) leri tarar...Bozuk alani kurtarmaya calisir, yeni bulduklarini ekler....
_______________________________________
UNFORMAT DOS 6,22 ve önceki sürümlerinde kullanilabilir...Güvenilir degildir, dikkatli olun...

REN Dosyalarin ve dizinlerin ismini degistirmeye yarar...Örnek: C:\>REN README.TXT BENIOKU.TXT

FDISK Bu komutla harddiskinizi kaldirabilir veya yeniden olusturabilirsiniz... Ayrica sabitdiskinizi 2 veya 3 parcaya bölebilirsiniz...Kullanimda tüm bilgiler silinir ve diske zarar verebilir...O yüzden uzman biri yapmalidir...

CHECKDSK Harddisk hakkinda bilgi verir ve onu kontrol eder...

SCANDISK Hardiskteki hatalari denetler ve onarir...

DEFRAG Windostaki defragment ile aynidir...DOS altindan dosyalari birlestirir ve programlarin hizlanmasini saglar...

EDIT Bu komutla arabirim penceresi acilir ve dosyalar üzerinde degisiklik yapilmasini saglar...

DOSKEY Bu komut ile DOS a yeni islevler eklenebilir...Bir kere kullanilmasini yeterlidir...
_______________________________________
ATTRIB Dosyalarin özelliklerini degistirmeye yarar...Ya da yeni dosyanin özelligini belirler....Örnek:C:\>ATTRIB DOSYAADI/PARAMETRE

+H Bu komut dosyayi gizli hale getirir.C:\>ATTRIB ERAY.TXT +H

-H Bu komut dosyanin gizliligini kaldirir...

+R Bu komut dosyayi salt okunur hale getirir...

-R Bu komut dosyanin salt okunur halini degistirir...

+A Bu komut dosyayi arsiv haline getirir...

-A Bu komut dosyanin arsiv halini kaldirir....

+S Bu komut dosyayi sistem dosyasi haline getirir....

-S Bu komut dosyanin sistem dosyasi halini kaldirir..

Genel Klavye Kısayollar

Fri, 17 Aug 2012 12:38:57 +0000

Genel Klavye Kısayolları

CTRL+C (Kopyala)
CTRL+X (Kes)
CTRL+V (Yapıştır)
CTRL+Z (Geri Al)
DELETE (Sil)
ÜSTKRKT+DELETE (Seçili öğeyi Geri Dönüşüm Kutusu’na atmadan kalıcı olarak sil)
Bir öğeyi sürüklerken CTRL (Seçili öğeyi kopyala)
Bir öğeyi sürüklerken CTRL+ÜSTKRKT (Seçili öğeye kısayol oluştur)
F2 tuşu (Seçili öğeyi yeniden adlandır)
CTRL+SAĞ OK (Ekleme noktasını sonraki sözcüğün başına götür)
CTRL+SOL OK (Ekleme noktasını önceki sözcüğün başına götür )
CTRL+AŞAĞI OK (Ekleme noktasını sonraki paragrafın başına götür)
CTRL+YUKARI OK (Ekleme noktasını önceki paragrafın başına götür )
Ok tuşlarının herhangi biriyle birlikte CTRL+ÜSTKRKT (Bir metin bloğu vurgula)
Ok tuşlarının herhangi biriyle birlikte ÜSTKRKT (Pencere veya masaüstünde birden fazla öğe seç veya bir belgede metin seç)
CTRL+A (Tümünü seç)
F3 tuşu (Bir dosya ya da klasör ara)
ALT+ENTER (Seçili öğenin özelliklerini görüntüle)
ALT+F4 (Etkin öğeyi kapat veya etkin programdan çık)
ALT+ENTER (Seçili nesnenin özelliklerini görüntüle)
ALT+ARA ÇUBUĞU (Etkin pencere için kısayol menüsünü aç)
CTRL+F4 (Aynı anda birden çok belge açmayı sağlayan programlardaki etkin belgeyi kapat)
ALT+SEKME (Açık öğeler arasında geçiş yap)
ALT+ESC (Öğeler arasında açılma sıralarına göre dön)
F6 tuşu (Bir penceredeki veya masaüstündeki ekran öğeleri arasında dolaş)
F4 tuşu (Bilgisayarım veya Windows Gezgini’ndeki Adres çubuğu listesini görüntüle)
ÜSTKRKT+F10 (Seçili öğe için kısayol menüsünü görüntüle)
ALT+ARA ÇUBUĞU (Etkin pencere için Sistem menüsünü görüntüle)
CTRL+ESC (Başlat menüsünü görüntüle)
ALT+Bir menü adındaki altı çizili harf (Karşılık gelen menüyü görüntüle)
Açık bir menüdeki bir komut adındaki altı çizili harf (Karşılık gelen komutu gerçekleştirir)
F10 tuşu (Etkin programda menü çubuğunu etkinleştirir)
SAĞ OK (Sağdaki sonraki menüyü aç veya bir alt menü aç)
SOL OK (Soldaki sonraki menüyü aç veya bir alt menüyü kapat)
F5 tuşu (Etkin pencereyi günceleştir)
GERİ AL (Bilgisayarım ya da Windows Gezgini’nde bir seviye üstteki klasörü görüntüle)
ESC (Geçerli görevi iptal et)
CD-ROM sürücüye bir CD-ROM taktığınızda ÜSTKRKT (CD-ROM’un otomatik olarak oynatılmasını önle)